تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٦ - مسئوليت پاسدارى از وحدت

غالب است و هيچ كس نمى‌تواند از او بگريزد، و هيچ كس بر او چيره نمى‌تواند شد، و اين كه حكيم است و مردمان را به تناسب با كردارهاشان و نه بنا بر هواهاى نفسانى و آرزوها و ادعاهاى ايشان پاداش مى‌دهد.

مسئوليت پاسدارى از وحدت‌

[٢١٠] و اين بدان معنى است كه ما مسئول آنيم كه با اعتماد به هدايت خدا و بينات او از يگانگى خود محافظت كنيم، و اين درست نيست كه منتظر آن بمانيم تا خدا بايد اختلافات ما را از ميان ببرد، يا مثلا منتظر امام زمان (ع) باشيم كه به روشى غيبى ميان ما صلح برقرار كند، كه در آن هنگام قيام/ ٣٦٦ ساعت گرفته و هيچ كس مسئوليتى ندارد، به همان‌گونه كه كيفر هيچ كس ديگر به تأخير نمى‌افتد.

«هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَ الْمَلائِكَةُ- آيا چشم به راه آنند كه خدا و فرشتگان در ميان ابرها به نزديك ايشان آيند؟» كه كنايه‌اى است از آمدن خدا و ملكوتش، «وَ قُضِيَ الْأَمْرُ- و كار تمام شود،» يعنى در آن هنگام حيات مسئوليت به پايان مى‌رسد، و زندگى تبديل پيدا مى‌كند، پس اگر خدا مى‌خواست كه ميان بندگان به جبر و همراه با خوشى صلح بر قرار كند، در آن صورت زندگى غير از اين زندگى مى‌بود، اما در اين جا ما خود مسئول تصفيه خلافهاى خود هستيم، و پس از آن در آخرت براى محاكمه در برابر خدا قرار خواهيم گرفت.

«وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ- و همه كارها به خدا بازمى‌گردد.» [٢١١] و بر امتهاى پيشين فرشتگان خدا فرود نمى‌آمدند، بلكه بيّنات بر ايشان فرود مى‌آمد، و بر ايشان بود كه از آنها براى تحقق بخشيدن به مسئوليتهاى‌