تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٣ - تدبر و صفات عقلى

و امام جعفر صادق عليه السلام در تفسير آيه

«وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا» گفت: «يعنى در آن‌جا كه سخن از وعده و وعيد است بايست و در امثال و مواعظ آن به تفكر بپرداز» [٣].

٢- شجاعت صفت دوم عقلى است كه هر كس خواستار علم است بايد به آن آراسته باشد، چه بى‌اعتمادى به نفس سبب ترديد پيدا كردن شخص به نتايج پژوهشها و بحثهاى او خواهد شد، و از اين جا اهميت شجاعت نفسانى در قبول نتايج آشكار مى‌شود.

حق براى بسيارى از مردم ظاهر مى‌شود. ولى گروهى اندك از مردم آن را مى‌بينند. چرا؟ بدان جهت كه اكثر ايشان از ديدن آن بيم دارند، و مى‌ترسند كه با پذيرفته‌هاى فكرى و رسوبات تقليدى و سنّتى آنان تعارض پيدا كند، و با افكار اجتماع و محيط زندگى ايشان متناقض درآيد، و به همين سبب به آن نزديك نمى‌شوند، بلكه اگر حق به ايشان نزديك شود، چشم فرومى‌بندند. بنا بر اين اگر بخواهيم در عرصه تدبّر جولان كنيم، لازم است به شجاعت فهم آراسته باشيم، و حق را برتر از همه چيز قرار دهيم. پس اگر معارض با انديشه‌هاى سابق يا متناقض با افكار مردم باشد، ناگزير بايد به خود بگوييم كه حتما از آن پيروى خواهيم كرد، چه تنها با اين روح شجاعت است كه مى‌توانيم به اكتشاف حقايق برسيم.

آراء مفسران در اطراف آيه نبايد مانع تدبر تازه ما در معناى آن شود، هر اندازه هم كه به آن آراء احترام بگذاريم باز چنين است، چه ممكن است آنان نسبت به معناى آن نادان بوده باشند، و يا در مورد پاره‌اى از معانى آن چنين بوده باشند، و من بتوانم به كشف آن معانى توفيق حاصل كنم.