تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢١ - راعنا و انظرنا

آن نيست، و به وسيله آن نمى‌توانند به شما سخن زشت بگويند و دشنامتان دهند.

پس‌ «وَ اسْمَعُوا» يعنى به قول رسول اللَّه كه به شما مى‌گويد گوش دهيد و از آن فرمان بريد، «وَ لِلْكافِرِينَ» يعنى براى جهودان دشنام دهند رسول اللَّه‌ «عَذابٌ أَلِيمٌ» عذابى دردناك در صورت بازگشت به اين كلمه و به كار بردن آن وجود دارد و در آخرت جاودانه در آتش خواهند بود. [١٥] و چنان كه از اين تفسير برمى‌آيد، نهى از به كار بردن كلمات متشابه و مايه اشتباه، شايد به منظور ايجاد استقلال فرهنگى در آنان بوده در عين حال كه بهانه‌اى براى آنان براى اسائه ادب نسبت به رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله نيز به كار مى‌رفته است.

٢- اين كلمه نزد قبيله قريش براى استهزاء يا دست كم برابر قرار دادن دو طرف گفتگو به كار مى‌رفت، و لذا از به كار بردن آن در مورد رسول اللَّه (ص) نهى شد، چنان كه در قرآن آمده است

«لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً- خواندن و خطاب كردن به پيغمبر را همچون خواندن يكديگر قرار ندهيد.» ٣- با وجود قابل قبول بودن اين تفسيرها، احتمال ديگر آن است كه مقصود از مراعات سبكتر كردن احكام بوده، در صورتى كه «انظرنا» معنى مهلت دادن داشته است.

بنا بر اين، آنچه از آن نهى شده، سخن گفتن از تخفيف احكام شرعى و به جاى آن خواستن مهلت بوده كه ميان آنها تفاوت بسيار است به اين دليل: كه اختلاف پيدا مى‌شود ...

[١٠٤] تفاوت و اختلاف اجتماعات نيرومند با اجتماعات ضعيف در آن است كه اولى بلند پرواز است و مردمان آن در بند دست يافتن به پيشرفتهاى بيشترند، و چون نيروهاى محدود دارند، براى خود برنامه‌ريزى مى‌كنند/ ٢٢٨ و آنچه را كه‌