تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦١ - پرهيزگارى و حقوق اجتماعى

«يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ‌- از تو درباره شراب و قمار مى‌پرسند؛ بگو: در آنها گناهى بزرگ است و سودهايى براى مردمان است،» از قبيل گذراندن فرصتهاى بيكارى و سرخوشى موقّت.

«وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما- و زيان آنها از سودشان بيشتر است،» بدان سبب كه سبب پراكندگى جامعه و كناره‌گيرى آن از واجبات مبارزه‌اى مى‌شود.

بزرگترين هدف از حرمت شراب و قمار محافظت يگانگى امت و جلوگيرى از پيدايش حساسيتها در آن است (چنان كه از آيه ديگرى از قرآن آشكار مى‌شود)، و از همين روى قرآن در اين جا از عفو سخن مى‌گويد كه وسيله ديگرى براى رسيدن به همين هدف است، و اگر فرض شد حساسيتى/ ٣٨٣ در ميان اجتماع رشد كند، بر ما لازم است كه با عفو كردن آن را از ميان ببريم، و در بعضى از روايتها آمده كه مقصود از عفو در اين جا ميانه‌روى در انفاق است (!).

«وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ- و از تو مى‌پرسند كه چه چيز را انفاق كنند و در راه خدا بدهند، بگو فزونى را.» هنگامى كه حساسيتى ميان افراد يك جامعه پيدا مى‌شود، آنان را از پرداختن به مشكلات اساسى زندگى و به جدّ با آنها رو به رو شدن بازمى‌دارد، و از همين رو قرآن در اين جا به بيان اهميت تفكر مى‌پردازد كه تنها به امور آخرت اختصاص ندارد و كارهاى دنيا را نيز شامل مى‌شود، و مى‌گويد

«كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ‌- خدا بدين گونه آيات را براى شما آشكار مى‌سازد، تا مگر به تفكر بپردازيد:» [٢٢٠] «فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ- هم درباره دنيا و هم درباره آخرت.»

پرهيزگارى و حقوق اجتماعى‌

آزمودن تقوا در حقوق اجتماعى ديگر آشكارا در حقوق يتيمان مشاهده‌