تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٦ - سوره البقرة(٢) آيات ٢٨٢ تا ٢٨٣

دهيد و طرفهاى خود را از پرداختن ربا معاف داريد.

[٢٧٩] چه اگر از خدا نترسيد، خدا شما را به جنگى مى‌خواند كه به صورت عقب افتادگى/ ٤٧٤ اقتصاد شما و شيوع پيدا كردن خلاف در ميان شما و مسلط شدن دشمن و فروريختن آفات طبيعى و جز آن بر شما ظاهر خواهد شد.

«فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ‌- پس اگر چنين نكرديد، بدانيد كه به جنگ با خدا و پيامبرش برخاسته‌ايد، و اگر توبه كرديد، سرمايه‌هاتان از آن شما است، نه ستم مى‌كنيد و نه ستم مى‌بينيد.» [٢٨٠] مى‌توانيد سرمايه‌هاى خود را كه به وامخواهان داده‌ايد، بدون گرفتن ربا، از ايشان پس بگيريد، ولى حق فشار آوردن به ايشان نداريد.

«وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى‌ مَيْسَرَةٍ- و اگر (بدهكار) در سختى باشد، پس درنگ كنيد تا گشايش حاصل شود،» و بدهكار بتواند دين خود را بپردازد، و نيكوتر از دادن مهلت چشمپوشى از طلب است و آن را صدقه به شمار آوردن

«وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ‌- و اگر ببخشيد براى شما نيكوتر است، اگر دانسته باشيد.» [٢٨١] درست است كه اين كار براى شما دشوارى دارد، ولى بر آدمى واجب است كه براى دست يافتن به آخرت پاكيزه از دنيا بگذرد، چه در فرداى قيامت ثروت يا شهرت كسى نمى‌تواند نجاتبخش او از عذاب خدا باشد

«وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ‌- و از روزى بترسيد كه در آن به خدا بازمى‌گرديد، و به هر كس آنچه كسب كرده است به تمامى داده مى‌شود، و بر كسى ستم نمى‌رود.»

/ ٤٧٥

[سوره البقرة (٢): آيات ٢٨٢ تا ٢٨٣]

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَ لْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَ لْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئاً فَإِنْ كانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهاً أَوْ ضَعِيفاً أَوْ لا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجالِكُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْرى‌ وَ لا يَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا وَ لا تَسْئَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيراً أَوْ كَبِيراً إِلى‌ أَجَلِهِ ذلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَ أَقْوَمُ لِلشَّهادَةِ وَ أَدْنى‌ أَلاَّ تَرْتابُوا إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدِيرُونَها بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلاَّ تَكْتُبُوها وَ أَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ وَ لا شَهِيدٌ وَ إِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ (٢٨٢) وَ إِنْ كُنْتُمْ عَلى‌ سَفَرٍ وَ لَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمانَتَهُ وَ لْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا تَكْتُمُوا الشَّهادَةَ وَ مَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ (٢٨٣)