تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٣٩ - رهنمودهايى از آيات
٦٥ [تحاجون]: حجاج به معنى چيزى است كه مشتمل بر حجت و برهان يا شبههاى در شكل و صورت برهان باشد، و حجت، همان بيان است.
/ ٥٧٦
حق، وسيله اندازهگيرى درستى و اساس يگانگى
رهنمودهايى از آيات
داستانهاى عيسى و يحيى تمهيد مقدمه خوبى براى كوبيدن نژاديگرى بود، و آن انحراف بزرگى است كه يهود و نصارى در آن افتادند و از محور اساسى امت رسالتى كه همان «حق» است دور شدند.
در اين درس، قرآن محور بودن «حق» را آشكار مىسازد، و بعضى از حجتهاى قاطع را بر آن طرح مىكند، يا به تعبيرى نيكوتر، به ما مىگويد كه چگونه بايد حق را اكتشاف كنيم و با چه وسيله؛ پس به ياد ما مىآورد كه
اولا: اسلوب مباهله و يكديگر را لعن كردن چيست.
ثانيا: برنامهاى براى توافق رسالتى طرح مىكند كه از ريشه بر توحيد خدا و مخالفت با حزبيگرى و نژاديگرى است. سپس به قصه ابراهيم مىپردازد كه جهود و نصارى آن را مقياس حق قرار دادهاند، و مىگويد كه آن مقياسى باطل است
١- بدان سبب كه ابراهيم يهودى يا نصرانى نبود.
/ ٥٧٧ ٢- از آن رو كه وى به عنوان يك شخص صلاحيت مقياس حق بودن ندارد، بلكه ابراهيم از آن جهت پيغمبر بود كه از حق پيروى مىكرد.
٣- وابستگى به ابراهيم به نسب يا كلام نيست، بلكه به پيروى راستين