تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨ - قرآن ميان تزكيه و تعليم

/ ٣٨

قرآن ميان تزكيه و تعليم‌

قرآن حكيم را دو هدف اساسى است كه اگر از آنها آگاه شويم، به شناختن بعضى از دشواريهاى آن معرفت پيدا خواهيم كرد، و آن دو تزكيه و پاكيزه كردن مردم و تعليم و آموزش دادن به ايشان است. و خداوند سبحانه و تعالى در آيه‌اى كه پس از اين مى‌آيد به اين هر دو هدف اشاره كرده است

«هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ‌- او است آنكه در ميان درس ناخواندگان فرستاده‌اى از خود ايشان برانگيخت تا آيات او را بر آنان بخواند و پاكيزه‌شان سازد و كتاب و حكمت به ايشان بياموزد، هر چند پيش از آن در گمراهى آشكار بوده‌اند». (الجمعة/ ٢) هدف آيات قرآنى كه بر بيسوادان خوانده مى‌شود، تزكيه آنان و سپس تعليم و آموختن كتاب و حكمت به ايشان است.

پس فرق ميان «تزكيه» و «تعليم» چيست و چگونه است كه قرآن آن دو را با هم يك بار جمع كرده است؟

١- تزكيه عبارت از پاك و پاكيزه كردن نفس بشرى از رسوبات جاهليّت است، خواه از گونه افكار و انديشه‌هاى باطل بوده باشد، و خواه از گونه اعتقادات نادرست و فاسد، يا اخلاق زشت و نكوهيده.