تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٨ - زمينه كلى چيست؟

ايمان آورد و از فرستادگان خدا پيروى كند.

خدا فرستادگان خود را از ميان كسانى برگزيد كه از خدا پيروى كردند و پرستش را به صورت خالص مخصوص او مى‌دانستند، پس آيه نژادى در قرآن وجود ندارد و عيسى جز بنده‌اى از خدا نيست كه خدا او را آزموده و به رسالت خويش برگزيده است. و عيسى كه جز بنده‌اى از خدا نبود، به سبب عمل صالح خويش پاداش خود را از خدا گرفت، پس آيا آدمى مى‌تواند بدون عمل شايسته و تنها براى اين كه از عنصر و نژادى مقدس است پيشرفت و ترقى كند؟

نژادپرستى بدترين بلايى است كه بشريت از آن رنج مى‌برد، و كاملا با رسالتيگرى تناقض و تقابل دارد.

سوره آل عمران انديشه نژادپرستى و قومپرستى را از ريشه‌هاى دور آن برمى‌كند، و به صورتى دامنه‌دار درباره آن به ميانجيگرى داستان عيسى (ع) و داستان ابراهيم/ ٥٠٠ كه جهودان او را تقديس مى‌كردند و چنان مى‌پنداشتند كه آنان به مجرد فرزند ابراهيم بودن از اولياى خدايند، سخن مى‌گويد.

و همچنين اين سوره از يگانگى در داخل اجتماع ايمانى، و صفاتى كه مى‌بايستى با وحدت و يگانگى همراه باشد بحث مى‌كند.

و آخرين سخن: سوره «آل عمران» به صورت مستقيم از مسئوليت، به اين اعتبار كه از مهمترين نتايج اجتماع ايمانى است، سخن مى‌گويد، و در قسمتهاى اخير سوره، انديشه مسئوليت آشكارا شناخته مى‌شود، و مثالهاى توجيهى براى آن مى‌آيد كه برجسته‌ترين آنها جهاد در راه خدا است.

به مناسبت بحث از مسئوليت، سوره از جزا و پاداش سخن مى‌گويد، و بيان مى‌كند كه هر كس كار نيكى كند پاداش آن را خواهد گرفت، و اين خطا است كه مردمان را بر حسب بستگيهاى نژادى و قومى يا دينى طبقه‌بندى كنيم.

اين انديشه‌اى است كه آيات سوره به آن پايان مى‌پذيرد و از آن چنين نتيجه مى‌گيريم كه ناگزير بايد به عمل در راه خدا متكى باشيم.