تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٦ - زمينه كلى چيست؟

مسلمان همچون اجتماعى اصولى و گرد آمده، پيرامون محور ايمان به خدا و حق تشكيل شده، آل عمران نام يافته تا مثل واقعى اين اجتماع بوده باشد؟

يا براى آن است كه تجمع ايمانى بر گرد محور اشخاص يعنى فرستادگان خدا در زمين تمركز پيدا كند، كه اين اشخاص پاكيزه‌ترين مردمانند كه خدا به حكمت بالغه خود به سبب اخلاصى كه در ايشان نسبت به خود ديده است برگزيده، و «آل عمران» نمونه برجسته‌اى از اين پاكيزگان است كه سوره بدان نام خوانده شده است.

خواه چنين باشد يا به سببى ديگر، خداوند متعال اين خاندان بزرگوار را كرامت بخشيده است تا پيشوايى براى انسان مسلم و خانواده مسلمان و به دنبال آن/ ٤٩٨ براى جامعه اسلامى بوده باشد.

زمينه كلى چيست؟

دو ارزش بر مردم حكومت مى‌كند: ارزش رسالتهاى خدا و ارزش زمين و آنچه در آن از زيور زندگى و دنيا وجود دارد. ارزش رسالت در ايمان به خدا تجلّى پيدا مى‌كند، و در تسليم به او و پيروى حقى كه او معين كرده و فرمانبردارى از فرستادگان خدا بدون تمايز قايل شدن ميان ايشان و در نتيجه ارزش مسئوليت كامل انسان در برابر هر عملى كه انجام مى‌دهد.

و ارزش زمين در تقديس آدمى نسبت به ذات خود و اعتقاد به تمايزهاى نژادى و سپس قومى و ناحيه‌اى و طبقاتى، و زير پا گذاشتن بعضى از مسئوليتها با تكيه كردن به نژادپرستى.

سوره آل عمران از تقابل ميان دو قيمت آسمانى و زمينى در ميدان اجتماعى بحث مى‌كند و براى ما توضيح مى‌دهد كه امت اسلامى يك جامعه اصولى است كه همبستگى خود را از نيروى رسالت مى‌گيرد، و بر گرد محور ايمان به او و تسليم شدن به او (اسلام) و خضوع در برابر و قبول مسئوليت و در نتيجه جهاد كه اوج مسئوليت و فداكارى است تمركز پيدا مى‌كند.