تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٧ - وصيت و حق اموال

به زندگى جامعه به صورت كلى آن و ضرورت پاسدارى از همه آن توجه داريم، و با اين گونه نظر داشتن ضرورت حياتى قصاص آشكار مى‌شود.

«وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ‌- و براى شما، اى خردمندان، در قصاص زندگى است.» چه ديوار بلندى بر گرد همه زندگى اجتماعى مى‌كشد و نطفه جريمه را در گهواره آن مى‌كشد و نمى‌گذارد چندان نمو كند كه بتواند كار زشت خود را انجام دهد، از آن رو كه كيفر شديد و قطعى است، و اگر اصل قصاص لغو شد، ممكن است كارهاى قتل دفاعى در ميان امت توسعه پيدا كند، چه هر فرد چنان احساس مى‌كند كه در معرض كشته شدن پيش از دشمنان خود قرار دارد و بنا بر اين به كشتن آنان مبادرت مى‌كند، و بدين گونه جريمه بدون وجود دليلى جز يك ترس باطل شايع مى‌شود. به همين سبب قرآن در فلسفه قصاص و هدف از تشريع آن مى‌گويد

«لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‌- باشد كه بترسيد و پرهيزگار شويد.» يعنى هدف از آن ايجاد بازدارنده‌اى از جريمه در اجتماع است كه به سبب آن مردم از مرتكب شدن آن پرهيز مى‌كنند.

وصيت و حق اموال‌

[١٨٠] و به مناسبت گفتگو از حرمت نفس و قصاص كه به مرگ منتهى مى‌شود، قرآن از وصيت به اين اعتبار سخن مى‌گويد كه حق خود را در اموالش، حتى پس از مرگ، تثبيت مى‌كند،/ ٣٢٣ و بنا بر اين بالطبع اين حق در هنگام زنده بودن مستحكمتر مى‌شود، و وصيت كردن بر صاحبان ثروت لازم است و شايسته چنان است كه سفارش خويشاوندان خود را در وصيتنامه فراموش نكنند.

«كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ‌- بر شما نوشته شد كه چون كسى از شما را مرگ نزديك شود- اگر مالى دارد- براى پدر و مادر و خويشاوندان به شايستگى و نيكى وصيت كند، و اين بر پرهيزگاران حقّ و شايسته‌