تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٢ - شرح آيات

رنگ گاو و طبيعت و مقدار عمر و ديگر ويژگيهاى آن پرسش مى‌كردند، در صورتى كه اصل مسئله يعنى ذبح كردن گاو را كنار گذاشته بودند. و چنين است حال امت اسلامى در بعضى از مراحل اخير آنكه بيشتر توجه معطوف به جزئيات و تفاصيل مى‌شود و روح تعاليم و هدفهاى مورد نظر كنار مى‌ماند.

/ ١٦٩

شرح آيات

[٦٧] «وَ إِذْ قالَ مُوسى‌ لِقَوْمِهِ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً- (و به ياد آوريد) آن زمان را كه موسى به قوم خود گفت: خداوند به شما فرمان مى‌دهد كه گاوى قربانى كنيد.» نخست از اين دستور موسى تعجب كردند و خيال كردند به شوخى و طنز چيزى به ايشان مى‌گويد، و سبب آن بود كه از فلسفه حكم خبر نداشتند

«قالُوا أَ تَتَّخِذُنا هُزُواً- گفتند: آيا ما را به مسخره گرفته‌اى؟» على رغم آنكه موسى عليه السلام با قوم خود جدّى بود با ايشان به صورت قاطع سخن مى‌گفت، بنى اسراييل دچار سستى ايمان شده بودند. ايمانى كه از صاحب خود اجرا كردن حكم را بدون چون و چرا و بحث كردن در خصوص علتها و هدفها خواهان است، و از همين رو موسى گفت

«قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ‌- گفت: پناه مى‌برم به خدا كه من از نادانان باشم.» [٦٨] و از اين جا سلسله سؤال و جوابهايى آغاز مى‌شود كه مقصود از آنها شناختن پيامدهاى حكم خدا و ابعاد مختلف پيرامون آن بوده است.

«قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما هِيَ‌- گفتند: از پروردگارت بخواه تا بر ما معلوم كند كه اين چيست.» آيا گاوى همچون گاوهاى ديگر است؟ يا گاو خاصى است؟ و در اين جا خدا بر ايشان سخت گرفت و موسى به ايشان گفت

«إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّها بَقَرَةٌ لا فارِضٌ‌- او (خدا) مى‌گويد كه آن گاوى است كه‌