تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٦ - شرح آيات

ولى نمى‌داند كه دور شدن از هدايت او را به دشواريها و سختيهاى بزرگتر از آنها كه مايه ترس او بوده است مى‌رساند، و به همين جهت قرآن يادآور مى‌شود كه

«وَ إِيَّايَ فَارْهَبُونِ‌- و تنها از من بترسيد.» از طبيعت يا از مردمان و شهوات بيم نداشته باشيد، بلكه فقط از من بترسيد؛ و هنگامى كه ترس از مردم از بين رفت و آدمى از ترس رهايى يافت، آن مانع اساسى كه سد راه ايمان است از بين خواهد رفت،/ ١٤١ ولى مانع عادتى كه آن نيز بايد از سر راه برداشته شود هنوز باقى است.

[٤١] دشوارترين آزمايشى كه مؤمنان در معرض آن قرار مى‌گيرند، مقاومت كردن در برابر عادت است. مؤمن با روش خاصى از رفتار، بنا بر نصهاى دينى كه به مرحله خاصّى از زندگى وابسته است، خويگر شده است، ولى اين مرحله تغيير پيدا مى‌كند و بنا بر آن نصهاى دينى نيز چنين مى‌شود، ولى فرد گاه اسير و زندانى عادات سابق خود باقى مى‌ماند، و بر او است كه تلاش بيشترى به خرج دهد تا از اسارت عادات پيشين خود بيرون آيد و خود را ملتزم به فرمانبردارى از خدا سازد.

از همين رو خدا از همه پيامبران پيمان و عهد قاطع گرفته است كه پيامبرى را كه پس از ايشان خواهد آمد تصديق كنند و كسانى كه بر دين ايشان بوده‌اند به پيروى از او بپردازند، و از اين لحاظ گرفتار گردنكشى و پيروى از عادت نشوند.

و در آيه زير خدا اين معنى را به بنى اسراييل يادآور مى‌شود و مى‌گويد

«وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ‌- و به آنچه فرستاده‌ام و تصديق كننده چيزى است كه با شما است، ايمان آوريد.» چه تا زمانى كه رسالت و پيامبرى يگانه است و هدف از آن تحقق يافتن مصالح شخصى نيست، بلكه براى تأمين رسيدن به آرزوهاى بلند انسانى كلّى است، ناگزير مى‌بايستى كسانى كه به پيامبريهاى سابق مؤمن‌اند، هر چه زودتر ايمان آوردن به رسالت تازه را بپذيرند، و اگر چنين نباشد، چشم و همچشمى آنان را به آن برمى‌انگيزد كه نخستين كافر نسبت به اين پيامبرى شوند تا به راه متديّنان‌