تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٠٦ - درسهايى از ميدان نبرد بدر

تواناى حكيم نيست.» خدا عزيز است، يعنى توانا است و توانايى خود را به خدمت مى‌گيرد، و حكيم است، يعنى بيهوده به يارى كسى برنمى‌خيزد و بدون آنكه او را شايسته چنين پيروزى بداند.

[١٢٧] د: هدفهاى سوق الجيشى جنگ سه است: يا از بين بردن قدرت لشگرى دشمن است، يا فروكوفتن روحيه معنوى او، يا دور كردن آن به صورت موقت كه مسئله آينده آن وابسته به فرمان خدا است.

«لِيَقْطَعَ طَرَفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا- تا بخشى از كسانى را كه كفر ورزيده‌اند (از ديگران) قطع كند و آنان را از ميان ببرد،» و قدرت لشگرى آنان را از كار بيندازد، «أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خائِبِينَ‌- يا آنان را بشكند، تا نوميد و شكست خورده بازگردند،» و آرزوى بازگشت توانايى در مستقبل از ايشان سلب شود.

[١٢٨] «لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْ‌ءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظالِمُونَ‌- از كار هيچ چيز به دست تو نيست، يا توبه ايشان را بپذيرد، يا عذابشان دهد، چه آنان ستمگرانند.» شر آنان را از تو دور مى‌كند، و اين كه خدا سپس با ايشان چه خواهد كرد، امرى ديگر است و به امت نرسد كه درباره آن بحث و جستجو كند: اگر توبه كنند خدا ايشان را خواهد بخشيد، يا آنان را از راهى ديگر جز شكست در جنگ مورد مؤاخذه و مجازات قرار خواهد داد،/ ٦٥١ چه ظلم آتشى است كه به جان صاحب آن خواهد افتاد، خواه نيرويى اجتماعى براى تعجيل سركوب كردن ستمگر فراهم شده باشد يا نه.

[١٢٩] و خدا قادر است كه توبه را بپذيرد، به همان‌گونه كه قادر بر عذاب كردن ظالمان از راهى يا از راه ديگر است.

«وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ‌