تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٣
همچنين بت «لات» و «عزّى» بود. «١»
***
سپس، نوح مىافزايد: «خداوندا اين رهبران گمراه و خود خواه گروه بسيارى را گمراه ساختند» «وَ قَدْ أَضَلُّوا كَثِيراً». «٢»
«خداوندا! ظالمان را جز ضلالت ميفزا» «وَ لا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا ضَلالًا».
منظور از افزودن ضلالت و گمراهى ظالمان و ستمگران، همان سلب توفيق الهى از آنها است كه سبب بدبختى آنها مىشود، و يا مجازاتى است كه آنها به خاطر ظلمشان دريافت مىدارند، كه خدا نور ايمان را از آنها مىگيرد، و تاريكى كفر را جانشين آن مىسازد.
و يا اين خاصيت اعمال آنهاست كه به خدا نسبت داده مىشود؛ زيرا هر موجودى هر تأثيرى دارد به فرمان او است (دقت كنيد).
هر چه باشد، هيچ منافاتى با حكمت خداوند در مورد مسأله ايمان و كفر و هدايت و ضلالت ندارد، و سبب سلب اختيار نيز نمىشود.
***
سرانجام، در آخرين آيه مورد بحث، خداوند سخن آخر را در اين زمينه چنين مىفرمايد: «به خاطر گناهانشان غرق شدند، و آنها را در آتش وارد ساختند، و ياورانى جز خدا نيافتند كه در برابر خشم او از آنها دفاع كند» «مِمَّا