تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨١
شبانه دارد، و يا به معنى تأثيرات ثابت و راسخى است كه در پرتو اين عبادات در روح و جان انسان پيدا مىشود (البته معنى دوم مناسبتر است).
اين احتمال، نيز وجود دارد كه به معنى توافق بيشترى است كه در اين لحظات در ميان قلب، چشم و گوش انسان و بسيج همه آنها در مسير عبادت پيدا مىشود.
«أَقْوَم» از ماده «قيام» به معنى پابرجاتر و صافتر است، و «قيل» به معنى «سخن گفتن» است كه در اينجا اشاره به ذكر خدا و تلاوت قرآن است.
روى هم رفته اين آيه، از آياتى است كه با تعبيرات پرمحتوايش، رساترين سخن را درباره «عبادت شبانه»، نيايش سحرگاهان، و راز و نياز با محبوب، در ساعاتى كه اسباب فراغت خاطر از هر زمان فراهمتر است، و همچنين تأثير آن در تهذيب نفس، و پرورش روح و جان انسانى، بيان كرده است، و نشان مىدهد:
روح آدمى در آن ساعات آمادگى خاصى براى نيايش، مناجات و ذكر و فكر دارد.
***
در آيه بعد مىافزايد: اين به خاطر آن است كه در روز تلاش و كوشش مستمر و فراوانى خواهى داشت» «إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا».
دائماً مشغول هدايت خلق، ابلاغ رسالت پروردگار، و حل مشكلات زندگى جمعى و فردى هستى، و مجال كافى براى عبادت و نيايش حاصل نمىشود، بنابراين عبادت شبانه را جانشين آن كن.
احتمال ديگرى كه در تفسير آيه وجود دارد و از جهاتى جالبتر، و با آيات قبل و بعد، هماهنگتر است اين است كه مىفرمايد: «چون در طول روز وظائف سنگين، تلاش و كوشش فراوان بر دوش دارى، بايد با عبادت شبانه خود را تقويت كنى، و آمادگى لازم براى اين فعاليتهاى بزرگ و گسترده را از آن قيام