تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٨
آسانى نيست، و پيمودن اين راه، زاد و توشه خاصى لازم دارد، در آيه بعد به عنوان سومين دستور مىافزايد: «نام پروردگارت را هر صبح و شام به ياد آور» «وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا».
***
و در چهارمين و پنجمين دستور مىفرمايد: «و شبانگاه براى او سجده كن، و مقدار زيادى از شب او را تسبيح گوى» «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا».
تا در سايه آن «ذكر» و اين «سجده» و «تسبيح»، نيروى لازم و قدرت معنوى و پشتوانه كافى براى مبارزه با مشكلات اين راه فراهم سازى.
«بُكْرَة» (بر وزن نكته) به معنى آغاز روز است و «اصيل» نقطه مقابل آن يعنى شامگاهان و آخر روز.
بعضى گفتهاند: اطلاق اين واژه بر آخر روز با توجه به اين كه از ماده «اصل» گرفته شده، به خاطر آن است كه آخر روز اصل و اساس شب را تشكيل مىدهد.
از بعضى از تعبيرات استفاده مىشود: «اصيل» گاه به فاصله ميان ظهر و غروب اطلاق مىگردد (مفردات راغب).
و از بعضى ديگر بر مىآيد: «اصيل» به اوائل شب نيز گفته مىشود؛ زيرا كه آن را به «عَشِىّ» تفسير كردهاند و «عَشِىّ» آغاز شب است چنان كه نماز مغرب و عشا را «عشائين» مىگويند، حتى از بعضى كلمات استفاده مىشود: «عَشِىّ» از زوال ظهر تا صبح فردا را نيز شامل مىشود. «١»
اما با توجه به اين كه «اصيل» در آيه شريفه در مقابل «بكرة» (صبحگاهان) قرار گرفته، و بعد از آن نيز سخن از عبادت شبانه به ميان آمده، روشن مىشود