تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٥
تعبير به «انبات» و رويانيدن، در مورد انسان، به خاطر آن است كه:
اولًا: آفرينش نخستين انسان از خاك است.
ثانياً: تمام مواد غذائى كه انسان مىخورد و به كمك آن رشد و نمو مىكند از زمين است، يا مستقيماً مانند سبزىها و دانههاى غذائى و ميوهها، و يا به طور غير مستقيم مانند گوشت حيوانات.
ثالثاً: شباهت زيادى در ميان انسان و گياه وجود دارد، و بسيارى از قوانينى كه حاكم بر تغذيه، توليد مثل، نمو و رشد گياهان است بر انسان نيز حكم فرما است.
اين تعبير، در مورد انسان بسيار پر معنى است و نشان مىدهد: كار خداوند در مسأله هدايت فقط كار يك معلم و استاد نيست، بلكه همچون كار يك باغبان است كه بذرهاى گياهان را در محيط مساعد قرار مىدهد، تا استعدادهاى نهفته آنها شكوفا گردد.
در مورد حضرت «مريم» نيز در آيه ٣٧ «آل عمران» مىخوانيم: وَ أَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً: «خداوند به طرز شايستهاى گياه وجود مريم را آفريد و پرورش داد» اينها همه اشاره به همان نكته لطيف است.
***
بعد از آن به سراغ مسأله معاد كه يكى ديگر از مسائل پيچيده براى مشركان بوده است رفته، مىفرمايد: «سپس شما را به همان زمين كه از آن روئيديد باز مىگرداند، و بار ديگر شما را از آن خارج مىكند» «ثُمَّ يُعِيدُكُمْ فِيها وَ يُخْرِجُكُمْ إِخْراجاً».
در آغاز، خاك بوديد، بار ديگر به خاك بر مىگرديد، و همان كسى كه قدرت داشت در آغاز شما را از خاك بيافريند توانائى دارد بار ديگر بعد از خاك