محتواى سوره مدّثّر
شكى نيست: اين سوره از سورهائى است كه در «مكّه» نازل شده، اما در اين مسأله گفتگو است كه: آيا اولين سوره‌اى است كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد؟ و يا بعد از سوره «اقرأ» نازل گرديده است؟
دقت در محتواى سوره «اقرأ» و سوره «مدّثر» نشان مى‌دهد: «اقرأ» در آغاز دعوت بوده، و سوره «مدّثر» مربوط به زمانى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور به دعوت آشكار شد، و دوران دعوت پنهانى پايان گرفت.
لذا بعضى گفته‌اند: سوره «اقرأ» اولين سوره‌اى است كه در آغاز بعثت نازل شده، و سوره «مدّثر» نخستين سوره بعد از دعوت آشكار است، و اين جمع خوبى به نظر مى‌رسد.
به هر حال، طبيعت سوره‌هاى مكى كه دعوت به مبدأ، معاد و مبارزه با شرك، و انذار و تهديد مخالفان به عذاب الهى است در اين سوره، كاملًا منعكس است.
بحث‌هاى اين سوره روى هم رفته بر هفت محور دور مى‌زند:
١- دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله به قيام، انذار، ابلاغ آشكار، صبر و استقامت در اين طريق، و تحصيل آمادگى‌هاى لازم براى اين كار.
٢- اشاره به رستاخيز، و صفات دوزخيان، همانها كه به مقابله با قرآن برخاسته، و به استهزاى حق پرداختند.
٣- قسمتى از ويژگى‌هاى دوزخ توأم با انذار كافران.
٤- تأكيد بر امر رستاخيز از طريق سوگندهاى مكرر.
٥- ارتباط سرنوشت هر انسانى با اعمال او، و نفى هر گونه افكار غير