تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٥
«تنها پروردگارت را بزرگ بشمار» «وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ». «١»
همان خدائى كه مالك و مربى تو است، و هر چه دارى از او دارى.
غير او را در بوته فراموشى بيفكن، خط سرخ بر تمام معبودهاى دروغين دركش، و هرگونه آثار شرك و بت پرستى را محو كن.
تكيه روى كلمه «ربّ» و مقدم داشتن آن بر «كَبِّر» كه دليل بر انحصار است، مسأله توحيد را با ذكر دليل در اين عبارت كوتاه مطرح مىكند، چه جالب و پر محتوا است، تعبيرات قرآن كه در يك عبارت كوتاه اين همه معنى بيان شده است.
منظور از جمله «فَكَبِّرْ» تنها گفتن «اللَّه اكبر» نيست، هر چند گفتن «اللَّه اكبر» يكى از مصداقهاى آن است كه در روايات نيز به آن اشاره شده، بلكه منظور اين است: خداى خود را بزرگ بشمار، هم از نظر اعتقاد، هم عمل، و هم در سخن، و او را متصف به اوصاف جمال و منزه از هر گونه نقص و عيب بدان، بلكه او را از اين كه در توصيف بگنجد برتر بدان، همان گونه كه در روايات اهلبيت عليهم السلام آمده است كه معنى «اللَّه اكبر» اين است كه خدا برتر از آن است كه توصيف شود، و در فكر انسان بگنجد، بنابراين «تكبير» مفهومى گستردهتر از «تسبيح» دارد كه فقط تنزيه از هر گونه عيب و نقص را شامل مىشود.
* ***
و به دنبال مسأله توحيد، دومين دستور را درباره پاكيزگى از آلودگىها داده، مىافزايد: «و لباست را پاك كن» «وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ».
تعبير به «لباس» ممكن است كنايه از عمل انسان باشد؛ چرا كه اعمال هر كس به منزله لباس او است، و ظاهر او بيانگر باطن او است.