جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ». «١»

خلاصه از ناحيه جمع‌آورى قرآن نگران نباش، ما آيات آن را جمع مى‌كنيم باز هم به وسيله پيك وحى بر تو مى‌خوانيم.
***
«و هنگامى كه ما بر تو خوانديم از آن پيروى كن و بخوان» «فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ».
***
«سپس بر ما است كه آن را تبيين كنيم» «ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ».
بنابراين، جمع قرآن، هم تلاوت آن بر تو، و هم تبيين و تفصيل معانى آن، هر سه بر عهده ما است، به هيچ وجه نگران مباش، آن كس كه اين وحى را نازل كرده، در تمام مراحل حافظ آن است، تنها وظيفه تو از يكسو، پيروى از تلاوت پيك وحى، و از سوى ديگر، ابلاغ اين رسالت به عامه مردم است.
بعضى نيز گفته‌اند: منظور از جمع كردن، جمع در لسان وحى نيست، بلكه جمع در سينه پيغمبر صلى الله عليه و آله و تلاوت آن در لسان آن حضرت صلى الله عليه و آله است، يعنى عجله مكن ما تمام اين آيات را در سينه تو جمع مى‌كنيم، و سپس قرائت آن را بر زبانت جارى مى‌سازيم.
به هر حال، اين تعبيرات همگى تفسير اول را تاييد مى‌كند كه پيامبر صلى الله عليه و آله به هنگام نزول وحى به وسيله جبرئيل، پيوسته عجله داشت آيات را به سرعت