تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥
بعضى نيز گفتهاند: منظور گناهانى است كه مقدم داشته، و اطاعاتى است كه مؤخر داشته است، يا بالعكس.
اما از همه مناسبتر تفسير اول است، به خصوص اين كه در حديثى از امام باقر عليه السلام در تفسير اين آيه آمده است: (يُنَبَّؤُ) بِما قَدَّمَ مِنْ خَيْرٍ وَ شَرٍّ، وَ ما أَخَّرَ مِنْ سُنَّةٍ لَيْسَ بِها مِنْ بَعْدِهِ، فَانْ كانَ شَرّاً كانَ عَلَيْهِ مِثْلُ وِزْرِهِمْ، وَ لا يَنْقُصُ مِنْ وِزْرِهِمْ شَيْئاً، وَ انْ كانَ خَيْراً كانَ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ، وَ لا يَنْقُصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئاً:
«در آن روز به انسان خبر مىدهند آنچه از خير و شرّ را مقدم داشته، و آنچه مؤخر نموده است، از سنتهائى كه از خود به يادگار گذارده، تا كسانى كه بعد از او مىآيند به آن عمل كنند، اگر سنت بدى بوده به اندازه گناه عمل كنندگان بر او خواهد بود، بىآن كه چيزى از گناه آنان بكاهد، و اگر سنت خيرى بوده همانند پاداشهاى آنها براى او خواهد بود بىآن كه چيزى از اجر آنها كاسته شود». «١»
***
در آيه بعد مىافزايد: گرچه خداوند و فرشتگان او انسان را از تمام اعمالش آگاه مىكنند، ولى نيازى به اين اعلام نيست، «بلكه انسان خودش از وضع خود آگاه است» و خود و اعضايش در آن روز بزرگ شاهد و گواه او هستند «بَلِ الإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ».
***
«هر چند در ظاهر براى خود عذرهائى بتراشد» «وَ لَوْ أَلْقى مَعاذِيرَهُ».
اين آيات، در حقيقت همان چيزى را مىگويد كه در آيات ديگر قرآن درباره گواهى اعضاى انسان بر اعمال او آمده است، مانند آيه ٢٠ سوره «فصلت» كه