تفسير:
سوگند به روز قيامت و وجدان ملامت‌گر؟
اين سوره با دو سوگند پر معنى، آغاز شده، مى‌فرمايد: «سوگند به روز قيامت» «لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ».
***
«و سوگند به وجدان بيدار انسان‌ها و نفس ملامت كننده» «وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ».
در اين كه «لا» در اين دو آيه «زائده» و براى تأكيد است (بنابراين سوگند را نفى نمى‌كند، بلكه آن را مؤكدتر مى‌كند) و يا اين كه «لا» نافيه است، و هدف آن است كه بگويد: اين موضوع به قدرى مهم است كه به آن سوگند ياد نمى‌كنم (مثل اين كه گاهى مردم به يكديگر مى‌گويند به جان تو قسم ياد نمى‌كنم كه برتر از سوگند است) در ميان مفسران گفتگو است.
غالب مفسران احتمال اول را برگزيده‌اند، در حالى كه بعضى طرفدار تفسير دوم هستند و معتقدند: «لا» زائده در آغاز كلام نمى‌آيد، بلكه بايد در وسط كلام باشد.
تفسير اول صحيح‌تر به نظر مى‌رسد؛ زيرا قرآن به امورى مهمتر از قيامت، مانند ذات پاك خدا، سوگند ياد كرده، بنابراين دليلى ندارد كه به روز قيامت در اينجا قسم ياد نشود، و قرار گرفتن «لا» زائده در آغاز كلام نيز نمونه دارد چنان كه از اشعار «امرأ القيس» نقل كرده‌اند كه در آغاز بعضى از قصائدش «لا» زائده را به كار برده است. «١»