محتواى سوره مزّمّل
لحن آيات سوره، به خوبى نشان مى‌دهد: با سوره‌هاى «مكّى» هماهنگ است، و به اين ترتيب، احتمال نزول آن در «مدينه»، چنان كه بعضى گفته‌اند، بعيد به نظر مى‌رسد، ولى تفاوت لحن آغاز و انجام آيه، نشان مى‌دهد: در ميان اين آيات، فاصله زمانى قابل ملاحظه‌اى بوده است كه بعضى از مفسران آن را «هشت ماه»، بعضى «يك سال» و بعضى حتى «ده سال» نوشته‌اند. «١»
بسيارى از آيات اين سوره، نشان مى‌دهد: هنگامى نازل شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله دعوت علنى خود را شروع كرده بود، مخالفان در برابر او به مخالفت و تكذيب برخاسته بودند، و پيامبر صلى الله عليه و آله دستور پيدا كرده در اين مرحله با آنها مدارا نمايد.
لذا اين احتمال كه تمام سوره در آغاز دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده باشد، بسيار بعيد به نظر مى‌رسد، ممكن است آيات نخستين آن چنين باشد، ولى مسلماً همه آيات آن چنين نيست؛ چرا كه تعبيراتش نشانه گسترش اسلام، لااقل در سطح مكّه، و قيام مخالفين به مخالفت و مبارزه است، و مى‌دانيم چنين چيزى در سه سال آغاز دعوت وجود نداشت.
شأن نزولى كه براى سوره يا قسمتى از آيات آن در روايات آمده نيز متفاوت است.
در بعضى از روايات آمده است: وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله اولين پيام الهى و وحى را دريافت كرد، وحشت زده نزد «خديجه» آمد (احساس ناراحتى جسمانى داشت و به استراحت پرداخت) فرمود: «مرا در جامه‌اى بپيچيد» اينجا بود كه «جبرئيل»