تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٢
نفى آن وجود ندارد، بنابراين بايد آن را پذيرفت، و از توجيهات غلط و ناروا بايد برحذر بود همان گونه كه از خرافات عوام در اين قسمت بايد اجتناب كرد.
اين نكته نيز قابل توجه است كه: جنّ گاهى بر يك مفهوم وسيعتر اطلاق مىشود كه انواع موجودات نا پيدا را شامل مىگردد، اعم از آنها كه داراى عقل و دركند و آنها كه عقل و درك ندارند، و حتى گروهى از حيواناتى كه با چشم ديده مىشوند و معمولًا در لانهها پنهانند، نيز در اين معنى وسيع وارد است.
شاهد اين سخن روايتى است كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده است كه: خَلَقَ اللَّهُ الجِنَّ خَمْسَةَ أَصْنافٍ: صِنْفٍ كَالرِّيْحِ فِى الْهَواءِ، وَ صِنْفٍ حَيَّاتٍ وَ صِنْفٍ عَقارِبَ، وَ صِنْفٍ حَشَراتِ الأَرْضِ، وَ صِنْفٍ كَبَنِى آدَمَ عَلَيْهِمُ الْحِسابُ وَ الْعِقابُ:
«خداوند جنّ را پنج صنف آفريده است: صنفى مانند باد در هوا (نا پيدا هستند) و صنفى به صورت مارها، و صنفى به صورت عقربها، و صنفى حشرات زميناند، و صنفى از آنها مانند انسانند كه بر آنها حساب و عقاب است». «١»
با توجه به اين روايت و مفهوم گسترده آن، بسيارى از مشكلاتى كه در روايات و داستانها در مورد جنّ گفته مىشود، حل خواهد شد.
مثلًا در بعضى از روايات از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم: لا تَشْرَبُوا الْماءَ مِنْ ثُلْمَةِ الإِنَاءِ وَ لا مِنْ عُرْوَتِهِ فَإِنَّ الشَّيْطانَ يَقْعُدُ عَلَى الْعُرْوَةِ وَ الثُّلْمَةِ:
«از قسمت شكسته ظرف و طرف دستگيره آن آب نخوريد؛ زيرا شيطان، روى دستگيره، و قسمت شكسته مىنشيند». «٢»
با توجه به اين كه «شيطان» از «جنّ» است، و با توجه به اين كه جاى