تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٢
تفسير:
ما حق را شنيديم و تسليم شديم
اين آيات، همچنان ادامه گفتار مؤمنان جنّ، به هنگام تبليغ قوم گمراه خويش است، در نخستين آيه از زبان آنها مىگويد: «در ميان ما افراد صالح و افراد غير صالحى وجود دارد، و ما گروههاى مختلف و متفاوتى هستيم» «وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِكَ كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً».
اين جمله را احتمالًا به اين منظور گفتند كه: مبادا وجود «ابليس» در ميان طايفه جنّ، اين توهم را براى عدهاى از آنها به وجود آورد كه: طبيعت جنّ بر شرّ، فساد و شيطنت است، و هرگز نور هدايت به قلب آنها نمىتابد.
مؤمنان جنّ، با اين سخن، روشن مىسازند: اصل اختيار و آزادى اراده بر آنها نيز حاكم است. و افراد صالح و غير صالح هر دو وجود دارند، بنابراين، زمينههاى هدايت در وجود آنها فراهم مىباشد، و اصولا يكى از عوامل تأثير تبليغ، «شخصيت دادن» به طرف مقابل، و توجه دادن او به وجود زمينههاى هدايت و كمال است.
اين احتمال نيز وجود دارد كه: مؤمنان جنّ، براى تبرئه آنها از موضوع سوء استفاده از مسأله «استراق سمع»، اين سخن را گفته باشند، يعنى: گرچه بعضى از ما اخبارى را كه از طريق استراق سمع به دست مىآوردند در اختيار انسانهاى شرور مىگذاردند، تا مايه گمراهى مردم شوند، ولى همه طايفه جنّ چنين نيستند.
اين آيه، در ضمن، ذهنيات ما انسانها را درباره جنّ نيز اصلاح مىكند؛ زيرا در تصور بسيارى از مردم واژه «جنّ» با نوعى «شيطنت»، فساد، گمراهى و انحراف همراه است، اين آيه مىگويد: آنها نيز گروههاى مختلفى دارند، صالح و