فروغ ولايت - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٧٨٤
را با تو محشور سازد، زيرا به مرتبه اى رسيدى كه پيش از تو كسى به آن نرسيد ومقامى را به دست آوردى كه پيش از تو كسى به دست نياورد.تو در راه خدا پيشاپيش پيامبر به بهترين صورت جهاد كردى ودين خدا را استوار كردى وسنّت را محكم ساختى وفتنه را خاموش كردى واسلام به تو پايدار شد ودين به تو انتظام پذيرفت ومناقبى در تو گرد آمد كه در غيرِ تو جمع نشده است. پيش از هر كسى دعوت پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) را اجابت كردى وپيروى او را بر هر چيز ديگر مقدّم داشتى وبه يارى او پيشقدم شدى وبا جان خود در راه خدا فداكارى كردى وشمشير خود را براى يارى او از نيام بركشيدى. هر ستمكار سرسختى به وسيله تو شكست خورد وهر كافرى به دست تو خوار شد. كفر وشرك وستم با دست تو بركنده شدند وگمراهان وسركشان را هلاك كردى. پس گوارا باد بر تواى اميرالمؤمنين آنچه را كه خداوند از اين مناقب وفضائل بر تو ارزانى داشت. نزديكترين مردم به پيامبر بودى وقبل از همه ايمان آوردى ودر علم وفهم از همه برتر ودر يقين كاملتر واز همه شجاعتر ودليرتر وسوابق تو در اسلام از همه بيشتر است.
پس خداوند ما را از اجر تو محروم نسازد، زيرا تو كليد خيرات بودى ودر بديها را به روى ما بستى.امّا با شهادت تو درهاى بدى به روى ما باز شد ودرهاى خير بسته گرديد. اگر مردم سخنان تو را مى شنيدند خيرات از بالاى سر و از پايين پاى آنان روان مى شد، ولى افسوس كه دنيا را بر آخرت ترجيح دادند.
خوارج وديگر دشمنان اسلام از اين جنايت هولناك ابن ملجم خوشحال بودند و از اقدام وى تمجيد مى كردند.يكى از خوارج به نام عمران بن حطّان وقاشى در باره ابن قثم گفته است:
يا ضَرْبَةُ مِنْ تَقِىّ ما أَرادَ بِها *** إِلاّ لِيَبْلُغَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ رِضْواناً
إِنّي لأَذْكُرُهُ يَوْماً فَأَحْسِبُهُ *** أَوْفَي البَرِيَّةِ عِنْدَ اللّهِ مِيزاناً
چه ضربتى از پرهيزگارى كه جز رسيدن به رضوان الهى از آن قصدى نداشت. من وقتى او را به ياد مى آورم تصوّر مى كنم كه نزد خداوند كفّه ترازويش از همه سنگينتر است.