ولى حدس عمرو كاملاً درست بود وامام (عليه السلام) پس از تسلّط بر شريعه دست دشمن را در بهره بردارى از آب فرات باز گذاشت[٣] وازاين طريق ثابت كرد كه د رحال نبرد با بدترين دشمن خود نيز به اصول اخلاقى متعهّد است وهرگز، بر خلاف معاويه، هدف را توجيه گر وسيله نمى داند.

پس از آزاد ساختن فرات

هر دو سپاه در فاصله هاى خاصى موضع گرفته، منتظر فرمان فرماندهان خود بودند. ولى امام (عليه السلام) مايل به نبرد نبود وبارها وبارها با اعزام نمايندگان وارسال نامه ها مى خواست مشكل را از طريق مذاكره حل كند.[٤]

در آخرين روزهاى ماه ربيع الآخر سال سى وشش، ناگهان «عبيد اللّه بن عمر» قاتل هرمزان بى گناه بر امام (عليه السلام) وارد شد. هرمزان يك ايرانى بود كه خليفه دوم، اسلام او را پذيرفته وبراى امرار معاش وى مبلغى مقرر داشته بود.[٥] آن گاه كه عمر به ضربه چاقوى شخصى به نام «ابولؤلؤ» از پاى در آمد وتلاش مأموران براى

[١] الإمامة والسياسة، ج ١، ص ٩٤; مروج الذهب، ج٢، ص ٣٨٦.
[٢] وقعه صفّين، ص ١٨٦.
[٣] كامل ابن اثير، ج٣، ص ١٤٥; تاريخ طبرى، ج٣، جزء ٥، ص ٢٤٢; تجارب السلف، ص ٤٧.
[٤] مروج الذهب، ج٢، ص ٣٨٧، تاريخ طبرى، ج٣، جزء ٥، ص ٢٤٢.
[٥] بلاذرى، فتوح البلدان، ص ٤٦٩.