فروغ ولايت - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٨٧
گروهى پس از شكار شيرى، آن را در گودال عميقى محاصره كرده، در اطراف آن سنگر گرفته بودند. ناگهان پاى يكى از آنان لغزيد واو براى حفظ خود، دست ديگرى را گرفت واو نيز دست سوّمى را وسوّمى هم دست چهارمى را وسرانجام همگى در گودال افتادند ومورد حمله شير قرار گرفتند وبر اثر جراحاتى درگذشتند. در ميان بستگان آنان نزاع در گرفت.امام على (عليه السلام) از جريان آگاه شد وفرمود: من در ميان شما داورى مى كنم.اگر به داورى من رضا نداريد، دعوا را به حضور پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) ببريد تا در ميان شما داورى كند. آنگاه فرمود:گروهى كه اين گودال را كنده اند بايد غرامت چهار نفر مقتول را به قرار زير بپردازند:
به اولياى فرد نخست يك چهارم ديه، به اولياى دوّمى يك سوّم آن، به اولياى نفر سوّم نيم آن، وبه اولياى چهارمى ديه كامل.
چون از امام (عليه السلام) سؤال شد كه چرا به اولياى فرد نخست بايد يك چهارم ديه بپردازند، آن حضرت در پاسخ فرمود:
زيرا پس از او سه نفر ديگر كشته شده اند. وبه همين ترتيب در موارد ديگر فرمود: به اولياى فرد دوّم بايد يك سوم آن را بپردازند، زيرا پس از وى دو نفر ديگر كشته شده اند وبراى سوّمى بايد نصف ديه بپردازند زيرا پس از او يك نفر ديگر به قتل رسيده وبراى چهارمى ديه كامل بايد بپردازند زيرا او آخرين فردى است كه كشته شده است.[١]
بارى، بستگان مقتولين به داورى امام (عليه السلام) تن ندادند ورهسپار مدينه شدند وجريان را به پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) گفتند. آن حضرت فرمود: «اَلْقَضاءُ كَما قَضى عَلِيٌّ».[٢]
محدّثان اهل سنّت وشيعه داورى امام على (عليه السلام) را در اين موضوع به
[١] ذخائر العقبى، نگارش محبّ طبرى، ص ٨٤; كنز العمّال، ج٢، ص ٣٩٣; وسائل الشيعه، ج١٩، ص ١٧٥.
[٢] كنزالعمّال، ج٢، ص ٣٩٣; وسائل الشيعه، ج١٩، ص ١٧٥، باب چهارم از ابواب موجبات ضمان.