در بررسى جهاد به مفهوم اسلامى از ديدگاه حقوق بين الملل به اين نكته هم بايد توجه داشت كه درگيرى مسلحانه هرچند منطبق با معيارهاى شناخته شده در حقوق بين الملل نباشد، بالاخره يك جنگ به شمار مى‌رود و به‌طور عينى و عملى موجب بروز آثار مشخص حقوقى مى‌گردد و سرانجام مشمول مقررات مربوط به جنگ مى‌شود و بايد پس از وقوع بر اساس معيارهاى مقرر توسط يك دادگاه صالح بين المللى و يا حكميت حل و فصل گردد و جهاد به مفهوم اسلامى آنقدر منطقى و انساندوستانه باشد كه بتواند با مستنداتى كه عاملان آن ارائه مى‌دهند مشروع تلقى شود.

١٣. جهاد و اعلان جنگ

بسيارى از حقوقدانان و حتى مكتبهاى حقوقى در ضرورت اعلان جنگ ترديد به خود راه داده‌اند و آن را نوعى تضعيف خود و يا از دست دادن امكان حملات غافلگيرانه تلقى نموده‌اند و احياناً آغاز اولين تهاجم نظامى را براى اعلان جنگ كافى شمرده‌اند.

لكن كنوانسيون سوم لاهه مورخ ١٩٠٧ به لزوم اعلان جنگ تصريح كرده است كه مى‌تواند با يك اخطار قبلى و صريح انجام گيرد.

در بحثهاى آينده خواهيم ديد كه جهاد به مفهوم اسلامى لزوماً بايد با دعوت آغاز گردد به اين معنى كه قبل از هرگونه اقدام مسلحانه راه حلهاى سازش و توافق بررسى و اعمال گردد و دعوت در حقيقت نوعى مذاكره از پيش اعلام شده است كه در صورت شكست به مخاصمات مسلحانه خواهد انجاميد.

در دستورات مربوط به جهاد خواهيم ديد كه نه تنها اعلان لازم است بلكه حتى پس از برخورد نظامى نيز جبهه جهاد اسلامى نخستين طرفى نخواهد بود كه دست به سلاح مى‌برد.

انتخاب دعوت به عنوان نخستين گام در گشايش مخاصمات نظامى به دليل آن است كه هر نوع اقدامات مسلحانه بايد مستدل و منطقى باشد و اين امر تنها با اعلان جنگ از يك طرف هرچند مستدل باشد كافى نيست بلكه در نظريه دعوت قبل از جهاد به طرف مقابل نيز اين فرصت داده مى‌شود كه دلايل خود را در چارچوب شيوه‌هاى دعوت ارائه دهد و امكان رسيدن به توافق وجود داشته باشد.