فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٨٢ - بخش اول كليات
امروز مسأله مسلمانان جهان و كشورهاى اسلامى و بهطور كلى جهان اسلام و امت اسلامى چيست و اسلام چه هدفهائى را مىطلبد؟
امروز ام الفساد مشكلات عديده جهان اسلام چيست و كيست؟ كدام مسأله است كه اگر حل شود مشكلات ديگر يكى پس از ديگرى حل مىگردد؟
آن كدام راه بستهاى است كه اگر باز شود راههاى بسته شده ديگر اقتصادى، سياسى، فرهنگى، نظامى، ملتهاى مسلمان يكى پس از ديگرى باز مىگردند؟
بالاخره امروز جهان اسلام در كجا قرار دارد و بايد در كجا قرار گيرد؟
آيا قدرتهاى سلطهگر عملكرد و رفتارشان در روابط با كشورها و ملتهاى مسلمان و بهطور كلى اسلام و مسلمانان جهان روشى بهتر از رفتار مشركان با پيامبر (ص) و سياست مدينه دارند؟
آيا امروز جهان اسلام به كدام نوع پاكسازى نياز دارند كه پيامبر خدا (ص) با اذان برائت به نوع ويژهاى از آن دست يافت؟ و ما هنوز به هيچكدام از آنها دست نيافتهايم؟
چرا امت اسلام كه با يكپارچگى خود بايد به عنوان يك قدرت ممتاز در صحنه بينالمللى نقش آفرين باشد به قطعههاى ضعيف و احياناً ذليل و وابسته تجزيه شده؟
چرا اين همه اختلاف در عمل، شوكت و عزت خدادادى را از آنها برگرفته است؟ علتش چيست و عواملش كدام است؟
ثروتهاى بيكران و منابع اقتصادى سرشار در كشورهاى اسلامى به كجا مىرود و كجا انباشته و مصرف ميشود؟
سمتگيرى سياسى جهان اسلام به نفع كيست و چهكسانى از موضعگيريها و ستمگريهاى سياسى دولتهاى وابسته جهان اسلام سود مىبرند؟
پاسخ اين سؤالات و دهها سؤال مشابه آن در معنى و مفهوم برائت نهفته است و فلسفه سياسى اذان برائت را در بررسى و تحليل اين مسائل بايد جستجو نمود.
هيچگونه تفسير نظرى براى برائت نمىتواند بهطور جامع و مانع مفهوم و محتواى اسلامى شعار برائت را تعريف نمايد. مفهوم فقهى و سياسى برائت را بايد در رابطه با انبوه سؤالات مربوط به استكبار جهانى و عوامل بسته شدن راههاى دعوت به سوى خدا و استضعاف ملتها و كشورهاى اسلامى جستجو نمود.