مطالعه قرار داد كه چگونه ملتى پس از پشت سر گذاردن يك دوران آزمايش سخت، حتى با وجود شكست در جنگ چگونه با احياء ارزشهايى چون وفادارى به پيشرفت جامعه، تعهدات ناشى از آن، روح مقاومت و شكيبايى، سخت‌كوشى و اميد، شجاعت، پركارى و كم‌توقعى توانسته است از بالاترين نرخ رشد در جهان برخوردار گردد؛ ارزشهاى سازنده‌اى كه در كشورهاى عليرغم امكانات بيشتر و شرايط بهتر، فقدانش مشكلات بسيارى را به وجود آورده است و در واقع فقدان اين ارزشها در اين كشورها موجبات به هرز رفتن ساير امكانات مادى و معنوى را نيز فراهم كرده است.

مبحث هفتم: پرواز به ملكوت اعلا و شهادت

از مسائلى كه در رابطه با جهاد بايد مطرح شود موضوع شهادت است كه بحث آن نه در خور يك ارزيابى عقلانى است، بلكه ارائه تجلى شكوهمندى از عرصه عشق و تدلّى و اندكاكى در جاودانگى بى‌نهايت الله مى‌باشد.

قبل از آنكه شهادت را از ديدگاه امام (ع) در نهج البلاغه مورد بررسى قرار دهيم تذكر اين نكته ضرورى است كه اصولاًدر نظام ارزشى اسلام، شهادت خود معيارى است كه بيشتر ارزشها و اعمال صالح با آن سنجيده شده و در طبقه‌بندى ارزشها، جايگاه ارزشى خود را بازمى‌يابند.

مادرى كه پس از تحمل رنج فراوان اينك به موقع تولد فرزندش از دنيا مى‌رود، انسانى كه بى‌گناه، كاشانه‌اى بر سرش خراب مى‌شود و جان خويش را از دست مى‌دهد، دانش پژوهى كه در راه كسب دانش و فضيلت بدرود زندگى مى‌گويد و رنجبرى كه در راه تأمين معاش خود و همسر و فرزندان و ديگر اعضاء خانواده‌اش از اين جهان رخت برمى‌بندد مقام و پاداشى چون شهيدان مى‌يابند و نيز آنانكه در آرزوى شهادتند و در بستر مى‌ميرند [١] و آنها كه با شناخت حق، خدا، پيامبر و امامان بحق مى‌ميرند، مرتبتى چون شهيدان دارند. [٢]

شهادت براى انسانهاى پاك باخته‌اى كه عاشقان خدا جويند و خداگونه راه مى‌پويند راه

[١] . سفينه البحار، ج ١ ص ٧٢٠.

[٢] . نهج البلاغه، خ ٢٣٤.