(با حذف جملۀ دوّم) است؛ و در احیاء العلوم، جلد ٢، صفحه ١٢ (منسوب به أبوذرّ)؛ و در اتحاف السّادة المتّقین، جلد ٦، صفحه ٢٠٣ بحث مفیدی دربارۀ این روایت و انتساب آن به حضرت رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم کرده است.»

[٢٦] و در صفحه ١١٦ گفته است:

«”موتوا قبلَ أن تَموتوا“، که صوفیّه آن را نقل می‌کنند، مُؤلّف اللؤلؤ المرصوع به نقل از ابن حجر آن را حدیث نمی‌شمارد.»[١]

در مرصاد العباد، طبع بنگاه ترجمه و نشر کتاب، سنۀ ١٣٥٢ شمسی، در

[١]ـ [مرحوم علاّمه طهرانی ـ قدّسالله نفسه الزّکیّة ـ در کتاب شریف توحید علمی و عینی، ص ١٤٩، تعلیقه ٣، مرقوم فرموده‌اند که:

«این جمله متن عبارت روایتی است مرسله؛ ولی به مضمون آن در خطبه ٢٠١ از نهج البلاغه آمده است که: ”و أخرِجُوا من الدُنیا قلوبَکم قبل أن تَخرُجَ منها أبدانُکم.“

سیّد حیدر آملی در جامع الاسرار طبع سنه ١٣٤٧، ص ٣٧٨ و ص ٣٧٩ گوید که:

”فحینئذ یکون الانسان میّتًا بالارادة، حیًّا بالطّبیعة؛ کما قیل: مُت بالإرادة تحی بالطبیعة، (و) کما روی: من أمات نفسَه فی الدّنیا أحیاها فی الآخِرَة.“

و این گفتار بعضی از حکماء بود. سپس گوید:

”و بالحقیقة عن هذا الموت أخبر النّبی صلّی الله علیه و آله فی قوله: موتوا قبل أن تموتوا، و کذلک أمیرالمؤمنین علیه السّلام فی قوله: قد أحیا عقله و أمات نفسه، حتّی دقّ جلیلهُ و لَطُفَ غلیظه، و برق له لامعٌ کثیر البرق، فأبان له الطّریق و سلک به السّبیل، و تدافعته الابواب إلی باب السّلامة و دار الإقامة، و ثبتت رجلاه بطمأنینة بدنه فی قرار الأمن و الرّاحة بما استعمل قَلبه و أرضی رَبَّه.“

و این کلام أمیرالمؤمنین علیه السّلام در خطبه ٢١٨ از نهج البلاغه است؛ و شیخ نجم الدین رازی در مرصاد العباد از رسول اکرم صلّی الله علیه و آله ص ٣٥٩ ذکر نموده است، و همچنین در ص ٣٦٤ و ص ٣٨٤ به عنوان استشهاد آن را آورده است‌.» ـانتهی تعلیقۀ کتاب توحید علمی و عینی.

و نیز مرحوم مجلسی این عبارت را در بحارالأنوار، ج ٦٩، ص ٥٧، با عبارت «قد ورد فی الحدیث المشهور» آورده‌اند. (محقّق)]