مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٥٠٥ - بنی آدم اعضای یک پیکرند
[بنی آدم اعضای یک پیکرند]
جناب آقای صدر بلاغی در شب ٢١ صفر ٨٥، روایت زیر را از حضرت رسول أکرم نقل نموده و نسبت سند آن را به غزالی دادند:
«تَرَی المؤمنین فی تَوادِّهم و تَراحُمِهم کجَسَدٍ واحدٍ، إذا اشتَکَی عُضوٌ تَداعَی له سائرُ الأعضاءِ فی السَّهرِ و الحُمّی.»[١]و[٢]
شیخ سعدی روایت فوق را با شعر جهانی و جالب خود ترجمه ناقصی نموده و لطیفه ذیل (اذا اشْتَکی عضوٌ تَداعی له، ـ الخ) را در شعر خود نگنجانیده است، و آن شعر این است:
|
بنی آدم اعضای یک پیکرند |
که در آفرینش ز یک گوهرند |
|
|
چو عضوی به درد آورد روزگار |
دگر عضوها را نماند قرار |
|
|
تو کز محنت دیگران بیغمی |
نشاید که نامت نهند آدمی[٣] |
و در منتهی الآمال، جلد ١، صفحه ٤٤ این کلام رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم را ضمن خطبهای که آن حضرت در اُحد قبل از شروع به جنگ ایراد فرمودند به این عبارت نقل میکند که:
«و المُؤمِنُ مِنَ المُؤمِنِینَ کالرّأسِ مِنَ الجَسَدِ، إذا اشتَکَی تَداعَی عَلَیهِ سائِرُ جَسَدِهِ.»[٤]و[٥]
[١]ـ إحیاء علوم الدین، ج ٦، ص ٥؛ محجة البیضاء، ج ٤، ص ٣٥٧؛ صحیح مسلم، ج ٨، ص ٢٠.
[٢]ـ [مصادر مذکور، این حدیث را با قدری اختلاف از نعمان بن بشیر نقل نمودهاند. (محقّق)]
[٣]ـ کلیات سعدی، گلستان، حکایت ١٠.
[٤]ـ منتهی الآمال، ج ١، ص ١٦٠؛ بحارالأنوار، ج ٢٠، ص ١٢٧.
[٥]ـ جنگ ٥، ص ١٠٠.