مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٥ - در جواز هجاء فاسق

[راجع به جواز هجاء اهل ریب و بدعت]

مرحوم شیخ انصاری (قدّه) در بحث غیبت از مکاسب محرّمه در مستثنیات غیبت، صفحه ٤٥، این روایت را نقل فرموده است:

«عن الکافی بسنده الصّحیح عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام، قال: قال رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم:

”إذا رأیتم أهلَ الرَّیب و البِدَعِ مِن بعدی فأظهِروا البَرائَةَ منهم، و أکثِروا مِن سَبِّهم و القَولَ فیهم و الوَقیعَةَ، و باهِتوهم کَیلَا یَطمَعوا فی الفَساد فی الإسلام و یَحذَرَهُمُ النّاسُ، و لا تَتَعلّموا مِن بِدَعهم، یَکتُب اللهُ لکم بذلک الحسناتِ و رَفَعَ لکم به الدَّرجاتِ.“»[١]و[٢]

[در جواز هجاء فاسق]

و نیز مرحوم شیخ (قدّه) در مکاسب محرّمه در بحث حرمت هَجاء مؤمن صفحه ٦١ فرماید:

«وَ کذا یَجوزُ هَجا‌ءُ الفاسقِ المُبدِع لِئَلّا یُؤخَذَ بِبِدَعِه، لکن بِشَرط الاقتصارِ علی المَعایبِ الموجودَةِ فیه، فلا یَجوزُ بُهتُه بما لیس فیه لِعموم حُرمةِ الکِذب.

و ما تقدَّمَ مِن الخبر فی الغِیبة من قوله علیهالسّلام فی حقّ المُبتَدِعَة: ”باهِتوهم کَیلَا یَطمَعوا فی إضلالِکم“ محمولٌ علی اتّهامهم و سوءِ الظَّنّ بهم بما یَحرُم اتّهامُ المؤمن به بأن یُقالَ: لعلَّه زانٍ أو سارقٍ؛ و کذا إذا زادَه ذِکرَ ما لیس فیه من باب المُبالَغَة. و یَحتملُ إبقائُه علَی ظاهِرِه بتَجویز الکِذب علیهم لِأجل المَصلَحَة فإنّ مَصلحةَ تَنَفُّرِ

[١]ـ‌ المکاسب، ج ١، ص ٣٥٣؛ الکافی، ج ٢، ص ٣٧٥.

[٢]ـ جنگ ٦، ص ٢٠١.