مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٢٩ - لا تَزالُ بِخَیرٍ ما کانَ لَکَ واعِظٌ مِن نَفسِکَ

بدون ذیل آن آورده است؛ و نیز در بحار، جلد ١٥، در قسمت دوّم، در صفحه ٤١ این حدیث را بدین طریق از فقه الرضا [علیه السّلام] روایت می‌کند، می‌فرماید:

«(ضا) نَروِی أنّ سَیِّدَنا رَسُولَ اللهِ رَأَی بَعضَ أصحابِهِ مُنصَرِفًا مِن بَعثٍ کانَ بَعَثَهُ، و قَدِ انصَرَفَ بِشَعَثِهِ و غُبارِ سَفَرِهِ، و سِلاحُهُ عَلَیهِ یُرِیدُ مَنزِلَهُ، فَقالَ صلّی الله و علیه و آله و سلّم: ”انصَرَفتَ مِنَ الجِهادِ الأصغَرِ إلَی الجِهادِ الأکبَرِ.“ فَقِیلَ لَهُ: أَ و جِهادٌ فَوقَ الجِهادِ بِالسَّیفِ؟! قالَ: ”نَعَم جِهادُ المَرءِ نَفسَهُ.“»[١] ـانتهی.

باری، این‌جانب روایتی را که مجلسی از معانی و أمالی نقل کرده، همان‌طور که ذکر شد، در معانی یافتم، ولی در أمالی چنین روایتی نیافتم؛[٢] و ظاهراً در عللالشّرائع است و در کتابت علل به امالی اشتباه شده است.

[بزرگ‌ترین دشمن آدمی]

در بحار، جلد ١٥، در قسمت دوّم که در اخلاق است، صفحه ٤٠، از عدّةالداعی روایت می‌کند:

«قالَ النَّبِیُّ صلّی الله علیه و آله و سلّم: أعدَی عَدُوِّکَ نَفسُکَ الّتِی بَینَ جَنبَیکَ.»[٣]و[٤]

[لا تَزالُ بِخَیرٍ ما کانَ لَکَ واعِظٌ مِن نَفسِکَ]

و در جلد ١٥ بحار، جزء دوّم، صفحه ٤٠ روایاتی است دربارۀ محاسبۀ نفس؛

[١]ـ همان مصدر، ج ٦٧، ص ٦٨.

[٢]ـ [این حدیث شریف در امالی صدوق، ص ٤٦٦ آمده است. لذا به احتمال قوی نسخه‌ای که حضرت علاّمه طهرانی ـرضوان الله تعالی علیهـ در آن تتبّع نموده‌اند، فاقد این حدیث بوده است. (محقّق)]

[٣]ـ بحارالأنوار، ج ٦٧، ص ٦٤.

[٤]ـ جنگ ٥، ص ٢١٠.