إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٢١٤ - باب بيست و يكم ذكر و مواظبت بر آن
و فرمود: دنيا مانند چرت زدن و خواب سبكى[١] است (كه انسان آمادگى بيدار شدن را دارد) و آخرت بيدارى و هشيارى است و ما در ميان اين دو خوابهاى راست و دروغ مىبينيم[٢] (يعنى زندگى دنيا چون خوابى است و اعمال نيك و بدى كه انسان انجام مىدهد، بسان خوابهاى راست و دروغ است) و فرمود: نزديكترين حالتهاى انسان به خشم خدا و اطاعت شيطان، وقتى است كه خشم بر آدمى چيره گردد[٣] (و هر قول و فعلى را انجام مىدهد و خدا را به غضب مىآورد و شيطان را خوشحال مىكند).
روزى عمر بن عبد العزيز براى مردم خطبه مىخواند و در ضمن آن گفت:
اى مردم شما بيهوده آفريده نشدهايد و اينك رها نگشتهايد، و معادى بر سر راه داريد كه خداوند همه را براى صدور حكم نهايى و داورى در ميانتان جمع خواهد كرد، پس كسى كه خود را با عمل بد از رحمت خدا بيرون سازد آن هم رحمتى كه همه چيز را در برمىگيرد و از بهشتى كه پهنايش آسمانها و زمين است، دور گرداند، زيان برده و امان از آتش در آن روز براى كسى است كه كم را به زياد و فانى را به باقى و شقاوت را به سعادت، فروخته باشد، آيا پيشينيان را نديديد كه خود رفتند و شما جانشينشان گشتهايد؟
پس ديگران هم به جاى شما خواهند نشست و ميراث و خانههاى شما را
[١] علّامه شعرانى: سبات يعنى: خواب سبك كه آمادگى بيدارى را داشته باشد.
[٢] علّامه شعرانى: ما يراه النائم ان كان ...
: اگر چيزى را كه خوابيده در خواب مىبيند، از عالم ملكوت باشد و قوه مخيله آن را متمثل كرده باشد، منظم و داراى حقيقت است و تعبير دارد و اگر پراكنده باشد و مشوّش، خوابهاى بىحقيقت است و دنيا بهرهاى از حقيقت ندارد، مانند خوابهاى آشفته.
[٣] علّامه شعرانى: حرد حردا يعنى: غضب خشمگين شد.