إرشاد القلوب ت سلگی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٣٣ - شرايط توبه

إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى‌ لِلذَّاكِرِينَ‌[١]: همانا كارهاى خوب شما، كارهاى بد را از ميان مى‌برد و اين مسأله براى اهل ذكر تذكر و يادآورى مى‌باشد.

و فرمود: هر گاه بنده‌اى گناهى مرتكب شود، نقطه سياهى در قلبش پيدا مى‌گردد، اگر توبه كرد، برطرف مى‌شود و اگر توبه نكرد گناه روى گناه مى‌آيد و كم‌كم سياهى همه قلب او را فرا مى‌گيرد و با قلب سياه و گناه بسيار مى‌ميرد، و خداوند در باره آنان مى‌فرمايد:

بَلْ رانَ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ‌[٢]: تاريكى و كارهاى زشتشان بر دلهاى آنان چيره گشته و پرده‌اى ايجاد نموده.

پس عاقل كسى است كه خود را مرده پندارد[٣] و از خدا طلب رجعت به دنيا نمايد تا توبه كند[٤] و خود را اصلاح نمايد و رابطه را با شيطان قطع كند، اينجاست كه خدا دست او را مى‌گيرد تا خود را اصلاح نمايد.

خداى متعال مى‌فرمايد:

وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى‌ دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ‌[٥]: يعنى عذاب كمتر را به آنان بچشانيم، براى عذاب برتر، شايد بازگردند

[١] هود/ ١١٥

[٢] تطفيف/ ١٢

[٣] علّامه شعرانى: يفرض نفسه مات: خود را مرده‌اى فرض كند كه دوباره زنده گشته است

[٤] علّامه شعرانى: اذا عمل الانسان ...: اگر انسان عمل خير يا شرّى را انجام دهد آثارش در نفس او باقى مى‌ماند و در اثر تكرار به صورت ملكه درمى‌آيد و سبب صدور فعل به سهولت از انسان مى‌شود و زدودن آن مشكل است و اين ملكه را نسبت به گناه مرگ قلب گويند و در آخرت تجسّم پيدا مى‌كند و صاحبش به آن عذاب مى‌شود

[٥] سجده/ ٢٠