جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١١

جور دوست است، كه عاشق را بكلّى از خويش مى ستاند و مورد عنايت حضرت دوست مى گرداند، و رام شدن و دميدن طالع فرّخ، به كُشته شدن حاصل مى‌شود.

خواجه هم مى گويد: محبوبا! اين همه، مرا مورد بى‌عنايتى خود قرار مده و در آتش هجران مسوزان، نظرى به اين شكسته بنما، شايد لطيفه ربّانيه‌اش از حجاب ظلمات طلوع نمايد و ديده دلش به ديدارت روشن گردد.

در جايى مى گويد:

محبوبا! نمى‌توانم ببينم شمع هر جمع باشى و من از ديدارت بى‌بهره باشم، و ديگران را ياد نمايى و مرا از نظر افكنده باشى.

و يا بخواهد بگويد: چون تو شمع مجلس ديگران شوى و ياد هر قوم نمايى، عاشقانت از اين معنى در غبطه واقع خواهند شد، و از حسرت ديدارت مى سوزند و به نابودى مى گرايند و فراموشت خواهند كرد.

و ممكن است منظور از لفظ «مكن» و «مشو»، تقاضا باشد (همان گونه كه در ابيات گذشته گفته شد- بخواهد بگويد: اى دوست! از همه مظاهر، خود را به من بنمايان، تا تنها در يك مظهر مشاهده‌ات نكنم، كه سبب سوختن در آتش محروميّتم خواهد شد كه گاهى به يادت باشم و گاهى از يادت بَرَم و فراموشت كنم.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦٣، ص ١٤٣.