جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٠٩

محبوبا! پرده از چهره كثرات و عالم بردار و جمال خويش بنما، تا من به مظاهرت عشق نورزم و ايشان از من دل ربايى نكنند، و قامت خود را كه قيّوم على الاطلاق عالم است، به من نشان ده، تا جز به تو ننگرم، و از روى شهود بگويم: «اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ»[١]: (هيچ معبودى نيست جز خداوند يگانه زنده كه قائم به ذات خويش، و موجودات ديگر قائم به او هستند.).

به گفته خواجه در جايى:

آرى، پيچش زلف و تاب آن رونقى ديگر به جمالهاى مجازى مى دهد، و در كشتن و نابودى و جذب و به دام افكندن فريفتگان صورى سريعتر دست مى زند.

خواجه هم مى خواهد بگويد: به جمال خويش ميفزا، تا مرا نابودنسازى. در واقع با اين تعبير تمنّاى آن را كرده و از منتهى آرزوى خود سخن گفته، در جايى مى گويد:

و يا بخواهد با اين بيان بگويد: من تو را با كثرات بايد مشاهده كنم و جز از اين طريق راهى براى ديدن تو نيست، حال كه چنين است مرا به زنجير زلف و كثراتت.

[١]- بقره: ٢٥٥.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٧٩، ص ٣٤٨.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩٦، ص ٢٣٠.