جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٨٦ - غزل ٤١٦ ديشب به سيل اشك ره خواب مى زدم

عيسى! مرا در نزد بالش خويش [هنگام خوابيدن‌] بجوى، كه مرا مى يابى.) افسوس! كه از اين عمل جز محروميت نصيبم نگشت.

از مشاهده دوست، محروم، و از زهد خشك و عبادات قشرى هم كناره گرفته بودم، و به مراقبه خيالى جمال دوست و محراب ابروانش نشسته، و چشم به ديدار خيالش، و گوش به پيامها و نفحات شورانگيز او داده بودم، به اين فال كه شايد حضرت محبوب به عنايتى از هجرانم دور و به مشاهده خويش متنعّم سازد؛ كه فرمود:

٢٩١٣

«إحْفَظِ اللَّهَ، تَجِدْهُ أمامَكَ.»

[١]: (خدا را نگاه‌دار، تا او را در پيش رويت بيابى.).

به گفته خواجه در جايى:

آرى، با مراقبه و نفى خاطر خيالى مى توان فراق دوست را چاره نمود؛ كه:

٢٩١٤

«اعْبُدِ اللَّه، كَأَنَّكَ تَراهُ؛ فَإنْ كُنْتَ لا تَراهُ، فَإنَّهُ يَراكَ.»

[٣]: (خدا را آنچنان عبادت كن كه گويا او را.

[١]- بحار الانوار، ج ٧٧، ص ٨٩.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٩٢، ص ٢٩٢.

[٣] - بحار الانوار، ج ٧٧، ص ٧٦.