جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٢٩ - غزل ٤٠٨ در خرابات مغان نور خدا مى بينم

گويا خواجه به مشاهده اى از دوست نايل گشته، و حضرتش به ملكوت مظاهر عالم، براى وى تجلّى نموده، كه مى گويد:

آرى، عالم و مظاهر آن، خرابات و جلوه گاه اسماء و صفات حضرت دوست مى‌باشند، و جمالهاى ظاهرى و كمالهايى كه در موجودات ديده مى شود، پرتوى از جمال و كمال حضرت اويند؛ كه: «وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ، وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ»[١]: (و هيچ چيزى نيست جز آنكه گنجينه‌هاى آن نزد ماست، و ما جز به اندازه مشخص آن را [به عالَم خَلْقَ‌] فرو نمى فرستيم.).

خواجه هم مى خواهد بگويد: ديده دلم گشوده گشته، به گونه اى كه اسماء و صفات و نور خدايى را از ملكوت عوالم خلقى مشاهده نمودم؛ كه: «وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ، وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ»[٢]: (و اينچنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان مى دهيم، تا [مقامات عاليه را بدو عنايت نموده و] از اهل يقين شود.).

[١]- حجر: ٢١.

[٢] - انعام: ٧٥.