جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٤ - غزل ٤٠٤ خيال روى توگر بگذرد به گلشن چشم

دلبرا! روز اوّلى (در روز ازل، يا در گذشته) كه ديده دلم به مشاهده‌ات نايل گرديد، به نابودى عالَم خيالى و عنصرى خويش آگاه شدم، و دانستم اين ديدار به فناى من دست خواهد زد، لذا دل و عالم خيالم گفت: اگر به من خلل و نقصى واقع شود، همه به گردن چشم است.

گويا باز با اين بيان مى خواهد تمنّاى ديدار و فانى شدن در مقابل ديدارش را بنمايد.

در جايى مى گويد:

كنايه از اينكه: محبوبا! همواره ديده به راهت دوختم و ترسان و لرزان، شب تا به صبح بيدارى كشيدم، تا شايد مشام جانم بوى وصلت را استشمام نمايد و ببينمت و بر من گذرى نمايى و به فنا و نابودى‌ام آگاه سازى؛ عنايتى نفرمودى!.

به گفته خواجه در جاى ديگر:

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٥٦، ص ٣٩٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٦٦، ص ٢١٢.