جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٨٣ - غزل ٤٠١ حجاب چهره جان مى شود غبار تنم

حال كه در اين عالم مى توانم به منظر و حقيقت حور و تجلّيات اسمائى و صفاتى دوست از طريق ملكوت مظاهر عالم باقى نظر داشته باشم، و در آنجا مسكن و مأوى گيرم، و: «وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ»[١]: (و نزد ما افزونتر از آن است.) را هم با «لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها»[٢]: (براى آنان هرچه بخواهند آماده است.) مشاهده كنم، چرا خود را ضايع نموده و دل به اين خراب آباد جهان فانى دهم؟!.

در نتيجه بخواهد بگويد: منى كه مى توانم در اين عالم به فطرت و حقيقت و ملكوت آنها توجّه داشته باشم و نعمتهايى كه پس از اين جهان بدست مى آيد، در اين سرا بدست آورم، چرا به نظر استقلال به مظاهر بنگرم و از توجّه به حقيقت آنها باز مانم؟ كه:

٣٢٨٤

«إلهى! عَلِمْتُ بِاخْتِلافِ الآثارِ وَتَنَقُّلآتِ الأطْوارِ، أنَّ مُرادَكَ مِنّى أنْ تَتَعَرَّفَ إلىَّ فى كُلِّ شَىْ‌ءٍ حَتّى‌ لا أجْهَلَكَ فى شَىْ‌ءٍ.»

[٣]: (معبودا! با پى در پى آمدن آثار و مظاهر و دگرگونى تحوّلات دانستم كه مقصودت از من اين است كه خود را در هر چيزى به من بشناسانى، تا در هيچ چيز به تو جاهل نباشم.).

و به گفته خواجه در جايى:

[١]- ق: ٣٥.

[٢] - ق: ٣٥.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٧٥، ص ٣٤٦.