معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٦ - ١١ نقد شبهات پيرامون قرآن كريم

فصل سوم: پندار اختلاف و تناقض در قرآن‌

نويسنده با اشاره به تاريخچه شبهه تناقض در قرآن، و جوابيه‌هاى آن تا عصر خود، معتقد است:

لَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ الله لَوَجَدُواْ فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا

آن‌گاه به نقل از زركشى‌ پنج عامل اختلاف را بيان مى‌كند:

١. تفاوت به خاطر بيان حالت‌هاى مختلف يك موضوع.

٢. اختلاف دو يا چند آيه در يك موضوع.

٣. تفاوت به خاطر وجه عمل (از جهت نسبت عمل مباشرتاً يا با واسطه).

٤. اختلاف در حقيقت و مجاز.

٥. اختلاف به دو اعتبار كه اين سبب جامع بين تمامى اسباب ايهام اختلاف است.

در بخش بعد به بررسى آيات موهم تناقض مى‌پردازد. مانند ١. آيات هدايت ٢. آيات وِزر و بار مجازات ٣. رفتار با پدر و مادر (دعوت به رفتار نيك ولو مشرك باشند) و نهى از دشمنى با خدا و رسول (هرچند پدر و مادر باشند) ٤. فرمان ندادن به فحشا و امر خدا به مترفان براى فحشا ٥. مدت يوم (هزار سال، پنجاه هزار سال) ٦. خلق آسمان و زمين در شش روز ٧. بازخواست شدن يا نشدن مجرمان در قيامت وى در مجموع به ٢٤ مورد پاسخ مى‌دهد. آنگاه موارد متعددى از پاسخ‌هاى‌ ابن قتيبه‌ و قطب راوندى‌ را يادآور مى‌شود.

فصل چهارم: قرآن و واقعيت‌هاى علمى، تاريخى و ادبى‌

برخى پنداشته‌اند كه عبارت‌هايى از قرآن با واقعيت‌هاى علمى يا تاريخى و احياناً ادبى ناسازگار است. مؤلف نمونه‌هايى را كه مورد شبهه است، بيان مى‌كند و با تفسير و تبيين صحيح، شبهات را رفع مى‌كند. اين موارد عبارتند از:

الف: اشباهات علمى: ١. زوجيت در همه موجودات ٢. قلب، جايگاه ادراك ٣. لبخند يا خنده ٤. خلقت انسان از گوشت ٥. تعقيب شياطين ٦. هفت‌

آسمان برين.

ب: اشتباهات تاريخى: ١. مسأله هامان ٢. آتش برگل ٣. خداى دست بسته‌