معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٩٦ - و ائمه اطهار، ابدال روى زميناند

شود كه پيروان اهل‌بيت (ع) نسبت به ائمه اطهار عقيده دارند.

به همين منظور نخست روايتى را از خالد بن هيثم‌ مى‌آورد كه از امام‌ رضا (ع) پرسيد:

مردم فكر مى‌كنند در زمين «ابدالى» وجود دارند، آنان چه كسانى هستند؟ امام پاسخ داد:

صدقوا، الأبدال هم الأوصياء جعلهم الله- عزّ و جلّ- في الأرض بدل الأنبياء، إذ رفع الأنبياء و ختمهم محمّد (ص).

آرى! آنان راست گفتند، ابدال همان اوصياى الهى‌اند كه خداوند آن‌ها را بدل انبيا در زمين قرار داد. زيرا دوره انبيا تا آخرينشان محمد (ص) سپرى گشت.[١]

آنگاه مؤلّف گرامى از منابع اهل‌سنّت بيش از ٢٠ روايت نقل مى‌كند كه مضمون آن‌ها تا حدود زيادى به فرازهايى از زيارت بلند جامعه نزديك است. در اين روايات، آمدن باران، دفع بلايا، قوام زمين و شگفت آورتر آنكه حتّى احيا و اماته و رويش گياهان به وجود «ابدال» نسبت داده مى‌شود. بخشى از اين روايات را از نظر مى‌گذرانيم:

ابو هريره‌ از پيامبر اكرم (ص) نقل مى‌كند كه فرمود:

لن تخلو الأرض من ثلاثين مثل إبراهيم خليل الله، بِهِم تُغاثون و بِهِم تُرزقون و بِهِم تُمطَرون.[٢]

در روايت دوم از ابوقِلابه‌ مى‌خوانيم كه پيامبر اكرم (ص) فرمود:

لا يزال في امتّي سبعة لا يدعون الله بشي إلا استُجيب لهم، بهم تُنصَرون و بهم تُمطَرون- و حسب أنّه قال-: و به يدفع عنكم.[٣]

چنان‌كه ملاحظه مى‌شود، در اين دو روايت «ابدال» وسيله رزق و روزى، نصرت الهى و حتّى بارش باران معرفى مى‌شوند. گويا خداوند به خاطر وجود آن‌ها، بقيه را مورد لطف و احسان خويش قرار مى‌دهد.

در حديث سوم، مطلب از اين هم فراتر است، برابر آن حتّى احيا و اماته و

[١] . بحار الانوار، ج ٢٧، ص ٢٨، احتجاج طبرسى، ج ٢، ص ٢٣١.

[٢] . درّ المنثور، ج ١، ص ٧٦٦؛ كنز العمّال، ج ١٢، ص ١٨٧، ح ٣٤٦٠٢.

[٣] . المصنّف عبدالرزّاق، ج ١١، ص ٢٥٠، ح ٢٠٤٥٧؛ تفسير ابن كثير، ج ١، ص ٣١٠.