معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٢ - مقدمه

كه محققين نگفته‌اند و روايت صحيحى در اين باره نيست.

كيهان‌فرهنگى: در روايت داريم كه اين‌ها را طرح كرده‌اند تا مسأله اهل‌بيت به شكل بدى معرفى شود.

آيت‌الله معرفت: بله! اصلًا يعنى چه كه حضرت‌ امير (ع) و حضرت‌ فاطمه‌ (س) ازدواج كردند و برزخ بينهما يعنى پيغمبر! اين حرف‌هاى بيهوده چيست؟ اين‌ها مشورت كردند و با اين حرف‌ها آبروى شيعه را بردند. باور كنيد در كتاب‌هاى اصيل ما اين حرف‌ها موجود نيست. اين حرف‌ها تنها در كتاب‌هايى كه ناآگاهانه نوشته‌اند، ديده مى‌شود. جامعه عوام هم با اين گفته‌ها انس پيدا كرده و مقبول شده و مى‌گويند اين‌ها مشهور است. آخر كجا مشهور است؟

بدين سبب است كه همچنان كه ظواهر قرآن، ضوابط دارد، برداشت‌هاى كلى و معانى بالاتر- كه اسمش تأويل يا بطن است- نيز ضوابطى دارد كه همان تناسب‌ها هستند. اگر از آن ضوابط تخطى كند، ما با آن مى‌جنگيم.

كيهان‌فرهنگى: اصولى كه در باب تأويل وجود دارند، كدام‌ها هستند؟

آيت‌الله معرفت: يكى از اين اصول همان است كه بدان اشاره شد. بايد يك تناسب معنوى- عرفى (يعنى عرف عقلا) بين لفظ ظاهر و لفظ باطن وجود داشته باشد. براى نمونه در مورد حضرت‌ موسى‌ (ع) آنجا كه آمده است:

رَبِّ بِما أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ‌[١]

خداوند حضرت‌ موسى‌ را از آن ورطه نجات داد و زن و زندگى به او داد؛ خوب حضرت‌ موسى‌ كسى است كه وقتى به دختران‌ شعيب‌ در برداشتن آب كمك كرد، به زير سايه درخت رفت و چون گرسنه شد، گفت:

رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِير

امام‌ صادق‌ (ع) مى‌فرمايد: «به خدا قسم گرسنه‌اش بود و نان مى‌خواست، اما مى‌گويد: رب انى لما انزلت الى من خير فقير چقدر مؤدب است».

خوب! از همين‌جا شروع شد و دختران آمدند و او را نزد پدرشان بردند. تا اينكه به مقام نبوت رسيد. آنگاه‌ موسى‌ اين جمله را مى‌گويد:

رَبِّ بِما أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِين‌

[١] . قصص، آيه ١٧.