معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٦ - سخنرانى آيتالله استادى در اربعين ارتحال استاد معرفت

كسانى كه با ايشان محشور بودند، اين خدمت را كرد.

٦. شجاعت در ابراز آرا و انديشه‌ها

ديگر خصوصيت ممتاز ايشان نظريه‌پردازى بود. يعنى شجاعتى داشت كه وقتى به حرف تازه‌اى مى‌رسيد، با اينكه بعضى قبول نداشتند، مطرح مى‌كرد. يك بار، دو بار، پنج بار، در اين محفل و در آن محفل. ممكن بود بعضى‌ها تا آخر هم قبول نكنند، ولى اين يك خصوصيت خوبى است. البته هر كسى نبايد اين كار را بكند. اگر مى‌گوييم آيت‌الله معرفت حرف نو زد، با دليل و برهان زد. گاهى قبول شد و گاهى قبول نشد. آيت‌الله معرفت بعد از سى سال درس خواندن و مطالعه با تسلطى كه پيدا كرد، اين حق را دارد و همه اين حق را به او مى‌دهند كه حرف تازه‌اى بزند و در محافل علمى مطرح كند تا قبول شود يا جوابى بدهند؛ نه اينكه هر كسى كه تازه به قم آمد، خيال كند مى‌تواند حرف نو بزند. كسى كه بخواهد در يك محفل علمى حرف تازه‌اى مطرح كند، بايد اين مقدمات را طى كرده باشد، كه اين عزيز طى كرده بود.

٧. پايبندى به اصل تمركزگرايى در تحقيق و اجتناب از پراكنده‌كارى‌

در دوران جوانى تكليف خودش را با كارى كه بايد دنبال كند، روشن كرده بود. انسان با همه‌كاره بودن به جايى نمى‌رسد و همه كارهايش ناقص مى‌ماند. اگر كسى بخواهد به جايى برسد بايد ممحض در يك رشته باشد و اگر توان دارد در دو رشته. ما به‌ علامه طباطبايى‌ مثال مى‌زنيم كه تفسيرى چنين بزرگ به جهان اسلام عرضه كرد. وى ممحض شده بود. گفته بود فلسفه يك كار من است و تفسير كار ديگرم. حتى تدريس فقه و اصول را كنار گذاشتم. آيت‌الله معرفت از اول تكليف خودش را روشن كرده بود. دنبال فقه و كارهاى قرآنى بود. يعنى تقريباً كل كارهاى ايشان خلاصه مى‌شد در فقه و كارهاى قرآنى؛ در عين اينكه مطالعات و اطلاعات متفرقه خوبى هم داشت.