معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٠ - شيوه تفسير بر منظار ائمه اهلبيت
اينها را با دوستان عزيزشان مطرح كنند. و بعد از جمعبندى منتشر كنند. نوآورى بسيار خوب است. تحجر به اين معنا كه انسان بر يك حد اصرار ورزد، درست نيست، تكامل علم در سايه نوآورى است ولى انشاءالله در مسايل نوآورى يك تفاهمى باشد. حتى حضرتشان اين كتاب التفسير الاثرى الجامع را كه به من دادند، گفتند از اين كتاب پانصد نسخه منتشر كردهام، ولى دلم مىخواهد كه فضلا و علماى حوزه آن را ببينند و بعداً در وسعتى بيشتر منتشر كنم.
در پايان بايد عرض كنم، قدر اين نهضت قرآنى كه الآن در حوزه شروع شده است، را بدانيد. تاريخ شصت ساله حوزه در دست من است. يعنى اگر از من بپرسند، من تاريخچه شصت ساله حوزه را عرض مىكنم، بارى، در اين سالها عنايت به قرآن در حوزه اندك بوده است؛ اما از زمانى كه علامه طباطبايى به قم آمدند، و درس تفسير را شروع كردند، نهضت قرآنى در حوزه علميه قم شروع شد، بلكه به يك معنا بايد اعتراف كرد كه همه مسلمين تا قرن ١٣ نسبت به قرآن كم عنايت بودند. من نمىگويم بىعنايت، تا قرن ١٣ مفاهيم قرآنى در حدود تكرار پيش مىرفت، اما در قرن ١٤ از همان حوزههاى داخل و خارج شروع شد. بحمدالله نهضت قرآنى در قرن ١٤ آرام آرام شروع شد. در مصر، تفسير المنار و در تونس تفسير التحرير و التنوير ابن عاشور نوشته شد كه تفسير بسيار خوبى است، هر چند اهلسنت نسبت به اين تفسير كمتر اظهار علاقه مىكنند چون با روش اشعرىگرى پيش نرفته، آزادانديش است. در حوزه نجف هم، مرحوم علامه بلاغى آلاء الرحمن و به دنبالش آيتالله خويى، البيان را نوشت. هرچند گروهى مانع از ادامه خدمت شدند، در حوزه علميه قم هم آيتالله طباطبايى الميزان را نگاشت و بعداً هم تفاسير ديگر پشت سرهم آمده است. يك نهضت قرآنى جامع، آن هم تمام عيار، شروع شده و ما اين نهضت را تبريك مىگوييم و احترام مىگذاريم. در حقيقت به استناد حديث رسول خدا كه مىفرمايد: اذا التبست عليكم الفتن كقطع الليل المظلم فعليكم[١] بالقرآن بايد همگان به سوى قرآن روى كنيم.
[١] . كافى، ج ٢، ص ٥٩٩.