معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣١٥ - ٤ ٢ حضرت امير در صدر مفسران صحابه

پس از نصب حضرت‌ امير به عنوان پيشواى امت از سوى پيامبر (ص) نازل شد. امام‌ صادق‌ (ع) فرموده است:

نزلت الآيه بعد أن نصب رسول الله عليا علما للامه يوم غدير خم‌[١]

بدين‌تريب معناى آيه مطابق با نظر انديش‌وران شيعه آن است كه پس از اعلام امامت حضرت‌ امير (ع)، نعمت خداوند بر مردم كامل شده و اركان اسلام تكميل يافته است. يكى از بهترين دلايل و شواهدى است كه جايگاه امامت و ولايت را روشن مى‌سازد.

٤. ٢. حضرت امير در صدر مفسران صحابه‌

از جمله مباحث استاد معرفت در دفاع از حضرت‌ امير (ع) كه در ذيل بررسى تاريخ تفسير و در كتاب‌ التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب‌ انعكاس يافته، مباحثى است كه ايشان در دفاع از جايگاه تفسيرى حضرت‌ امير (ع) ارائه كرده است.

ايشان به تفصيل و با ارائه شواهد و قراين مختلف روايى و تاريخى، اثبات مى‌كند كه اساساً نقش تفسيرى حضرت‌ امير (ع) با ديگران قابل مقايسه نيست؛ زيرا امام، ديگران به‌ويژه‌ عبدالله بن عباس‌ را پرورانده است و اگر ميراث تفسيرى امام نمى‌بود، بسيارى از اسرار معارف و آموزه‌هاى قرآن ناگشوده مى‌ماند.

استاد معرفت براى اثبات جايگاه تفسيرى امام‌ على‌ (ع) افزون بر استناد به گفتارى از آن حضرت كه در كتاب‌ كافى‌ و نهج البلاغه‌ انعكاس يافته، از گفتار بدرالدين زركشى‌ و محمدحسين ذهبى‌ بهره مى‌گيرد كه آنان با استشهاد به گفتار صحابه بزرگ پيامبر (ص) همچون‌ ابن مسعود و ابن عباس‌ اثبات كرده‌اند كه اولًا: دانش تفسيرى ساير صحابيان در برابر دانش تفسيرى حضرت‌ امير (ع) بسيار اندك بوده است. ثانياً: آنان بارها اذعان كرده‌اند كه تمام اندوخته‌هاى تفسيرى خود را از آن حضرت فرا گرفته‌اند.[٢]

[١] . التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٢٦.

[٢] . براى تفصيل بيشتر در اين باره ر. ك: التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، صص ٢١٧- ٢١٢.