معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٨٥ - ٢ دفاع از نسبتهاى ناروا به انبيا و اولياى الهى

از «عرش» نيز، تدبير شئون خلق است و هر دو به سعه علم و عظمت قدرت خداوند در خلق و تدبير اشاره دارد.

آنگاه در تأييد اين مطلب، روايت‌هايى را از اهل‌بيت عصمت و طهارت (ع) از كتاب‌ توحيد صدوق‌ و كافى‌ نقل مى‌كند.[١]

سپس بيان مى‌دارد: در برابر اين رواياتِ منقول از اهل‌بيت كه با نصوص قرآن هماهنگ است، در منابع اهل‌سنّت رواياتى وارد شده است كه صريح در معناى تجسيم و تشبيه است، به گونه‌اى كه گويا خداوند داراى تخت است و بر روى آن مانند يك پادشاه جلوس مى‌كند.

از جمله از ضحّاك‌ نقل شده است:

كرسيه الذي يوضع تحت العرش الذي يجعل الملوك عليه أقدامهم.[٢]

حضرت استاد با ردّ اين گونه روايت‌ها مى‌نويسد:

اين‌ها حرف‌هاى سخيفى است كه برخى صفحات كتاب‌هاى خويش را بدون دقّت و بررسى از آن‌ها سياه كرده‌اند، به گونه‌اى كه‌ جلال‌الدين سيوطى‌ پس از نقل برخى از اين اخبار، مجبور شد آن را به نوعى تمثيل و استعاره بازگرداند. وى پس از نقل كلام‌ ابوموسى اشعرى‌ كه كرسى را به معنى جاى پا و محل نشستن تفسير كرد، عنوان نمود كه:

هذا علي سبيل الاستعارة، تعالي الله عن التشبيه.[٣]

٢. دفاع از نسبت‌هاى ناروا به انبيا و اولياى الهى‌

نسبت ناروا به انبيا از شيوه‌هاى ناپسندى است كه به عنوان يكى از شگردهاى دين‌ستيزان، در امّت‌هاى پيشين سابقه دارد. مع‌الأسف دست جعل و دسيسه در حوزه احاديث و روايات اسلامى موجب شده است كه طايفه گسترده‌اى از اين روايات به عنوان «اسرائيليات» در حوزه اين دين مقدس نيز

[١] . كافى، ج ١، ص ١٣١؛ توحيد صدوق، ص ٣٢٧، ح ٢؛ بحار الانوار، ج ٤، ص ٨٩، ح ٨.

[٢] . تفسير طبرى، ج ٣، ص ١٥؛ العظمة، ج ٢، ص ٦٢٧.

[٣] . تفسير الاثرى، تفسير آيه ٢٥٥ سوره بقره.( شايان يادآورى است از آنجا كه اين تفسير تا اين تاريخ هنوز به زيور طبع آراسته نشده است، لذا آدرس مطالب نقل شده با شماره آيات مربوطه، بيان‌مى‌شود).